(9) 



qui omnem elegantiam e juris studio sedulo expellere conantar(14). Quid? 

 quod Imjiis commentarii in universam jurispruderitiain haec fuit vis, ut 

 ab eo inde terapore vera juris coJendi ratio magis magisque invaluerit, 

 quac hodicque viget? Tantum autem beneficium majori etiam auxit. 

 Nam ne de BASILICORUM libris dicain, quorum nonnullos primus invenit 

 ediditque Viglius , quorumque utilitatem et excellentiam egregie de- 

 monstravit , omnibus suis de jurisprudent meritis cumulum addi- 

 dit , edenda celeberrima ilia TheophUi Institutionum paraplirasi , 

 quam ex bibliotheca protraxit Florentina : cujus libri si vim praestan- 

 tiatnque declarare vellem, plane me deflceret oratio. Est euim optimus 

 et autiquissimus Institutionum Commentarius, cujus egregiam utilitatem, 

 antea a plerisque, ab ipso etiam Alciato, non satis perspectam, Inn lie- 

 post inveutos Caji Veronensis libros minime dubiam, primus editor Vi- 

 glius in praefatione ad Carolina V (15) ita declaravit, ut eum non istis 

 temporibus, sed nostra demum aetate, vixisse putares. Quam feliciter 

 autem et sagaciter criticam artem et graecae linguae facultatem juris- 

 prudentiae adlu'buerit excolendae, hujus rei nullum aliud documentum 

 potest esse illustrius, quam quod, ut de Hemsterhusio ferunt, critico- 

 rum principe (16), permultas lectiones, sic ut ille divinando restiluerat, 

 nonnulli poslea optimi Cdd. reprsosentaverunt , et quod deperditam 

 aliquam Institutionum partem ipse Graeco sermone addidit. Ex aurea 

 autem pracfatione, quam editioni suae praemisit, non solum jurisprudent!* 

 istius aetatis conditionem cognoscere possumus, verum etiam rationem, 

 qua earn voluit emeudari. Qua in re cum ipse omnibus prae'iret , tantam 

 nactus est auctoritatem , ut, qui omnium maxime Viglii rationem secutus 

 est, Cujacius, singulos ejus versus, siugula testimonia dixerit, et, quae 

 postea per totam Europam inclaruit, JCtorum Belgicorum schola, ab 

 ejus nomine ZUICIIEMU sit appellata (17). Cum tanta autem eruditione 

 tantisque meritis tarn rara fuit modestia conjuncta, ut omncm fere, 

 quam ex Tbeopbili editione perceperat gloriam, Bembo acceptam referret, 

 qui ei occasionem praebuerat exemplum hujus auctoris e Bibliotheca 

 Florentina accipiendi ; nihilque fere in lucem ederet, quin statim omnes 

 rogaret eruditos, ut sibi aniniadversioues suas comimmicareut (18). 



2 



