valetudine talem saepius habuit orationem, qualis vix ac ne vix quidem 

 ab animoso juvene exspeclari potuisset, qua eorum animos semper ad 

 concordiam ac moderationem , et regnum ad salutem reducere stu- 

 deret. Quod si igitur gubernatorem laudamus, qui navim procellis jac- 

 tatam prudenter inter imminentes scopulos in portuni deducat, nonne 

 multo etiam magis summum virum admirari debemus, qui eo tantum 

 cursum dirigit, ut regnum e tot tantisque procellis incolume servet, 

 quique, civilibus undis commissus, iinmota mente manet, aliorum saluti 

 unice prospiciens (30)? 



Quanta autem constantia sese erga reginam Mariam et regem Philip- 

 pum gesserit, hujusce rei splendida exstant documenta. Cum enim ducis 

 Albani in Belgium adventu, regina Maria, diversis jamdudum partibus 

 jactata, ab omnibus subito amicis relinqueretur, qui solus ei constanter 

 ad latus maneret, qui vacillantem sustentaret, Viglius fuit. Homine 

 enim bono indignum judicabat, quam florentem constanti amore prose- 

 cutus erat, earn jam laborantem deserere. Quid autem de constanti ejus erga 

 Philippum II fide dicendum est, cui quidem niliil nisi ipsum justum, 

 ipsam religionem, ipsamque anteponeret virtutem? Quo magis mihi Viglii 

 lides laudanda videtur, qui non servus regem adulatus est, sed, cum 

 peccare rex ipsi videretur, id ei modeste, sed candide, sed constanter 

 significavit. O praeclarum, dicat forte aliquis, in eo patriae amorem, 

 qui non libertatis causam, quam omnes fere turn boni amplectebantur, 

 sed regis partes secutus est ! Haec quam vis veri speciem quodammodo 

 prse se ferre videantur, tamen, si attentius rem consideremus , nescimus 

 profecto , quodnam tandem majus meliusve sui erga patriam amoris 

 afferre documentum potuisset, quam quod nihil tarn cogitaret, quam ipsam 

 patrice salutem? Hanc in eo sitam merito arbitrabatur, si, omni dissidio 

 exstincto , populi privileges sancte servatis , omnibus instruments , quibus 

 vi et csede religio propagaretur catholica, prudenter remotis, regem inter et 

 populum Belgicum pax et concordia constituerentur. Quod propositum 

 quanta moderatione, quanta constantia, exsequi studuerit, supra vidimus. 

 Quibus cum magnus patrise linguae amor accederet (31), quis est qui 

 dubitet, num vero erga patriam amore flagraverit Viglius? Quamquam 



