Secretique labefactari ac tandem evanescere auctoritatem videret, cumque 

 ipse, pro constantia, qua regem et religionis , quam profitebatur, sectam 

 colere baud desierat , pro fide, pro moderatione, pro divina anirni 

 indole ab omnibus odio et contemfu peteretur , postquam omnes 

 adhuc ad servandam patriam vires intenderat, confecta senex setate, et 

 valetudine usus maxime infirma , temporibus cedendum esse merito 

 censuit, missionemque a rege, saepius prolatam, boriorificeritissimam 

 accepit. 



Arnore ita et admiralione VIGLIIJM AB AYTTA prosecuti sumus negotia 

 publica curantem; sed vel sic tamen imago ejus nequaquam satis nobis 

 adumbrata videtur. Quamvis enim in tanto theatre ita versari, ut nemo, 

 qui integra homines mente consideret, aliquid in te vitii vel labis depre- 

 hendat , in summa laude sit ponendum : ipsa tamen natura homini in- 

 didit amoris , amicitiae , pietatis , sensus , qua? ad praecipua ejus officia 

 pertinent, et quae, quando aliquein rite cognoscere velimus , omnium 

 minime sunt negligenda. Dubiumne igitur utrum ei, qui tanto amore 

 amplexus est patriam , cari quoque fuerint parentes , cara conjux , cari 

 amici? Profecto, qui vitam ejus attentius secum reputet, Viglium , sive 

 in senatu aliorum saluti et commodis prospiceret, sive pia filii, conjugis et 

 patrui officia exsequeretur , eundem semper fuisse comperiel. Tantus 

 bominum amor, tanta moderatio et constantia in omni vitse ratione do- 

 minabantur ! Quae quidem constantia maxime ex amicitia ejus patuit, cujus 

 colendae exemplum pra-buit omnibus imitandum. Quam cnim semel juvenis 

 iuierat, earn ad mortem usque amicitiam servavit. Qualis autem amicus 

 fuerit, epistolae ejus omnes declarant, in quibus ita animum candidum, 

 mores ingeniique facilitates oslendit , ita historiam illorum temporum 

 fere contextam conscripsit , ut nemo nisi melior et doctior ab earum 

 lectione discedat , et limpidissimus fons sint habendae , e quo Viglii in- 

 dolis et vitae cognilionem haurire possimus. JNemo autem tarn arcto ei 

 amicitiae vinculo junctus erat, quam JOACIIIMUS HOPPERUS, cum quo ge- 

 neris splendorem, natale solum, jurisprudentiae literarumque laudem et 

 honorum dignitatem communia habnit. Itaque hoc amicorum par, Hoppero 

 in Hispania apud regem gravissimo munere functo, amicitia sic utebalur, 



