( 53 ) 



habere possumus corpora omuiu sub illis tautum circuinstantiis oculos 

 nostros allicere, sub quibus lux in iis gignitur, ex illis propagatur vel 

 peculiaris in iis evolvitur eflicicntia, quae sit activa ad maximas distantias 

 et oculis perccplibilis. Quoad visus organum , est itaque lux stimulus spe- 

 cificus, habitualis et sui generis sine quo sensus idem, qualenus, hoc 

 adjuvante, rerum externarum qualitates, dotes et naturam cognoscimus, 

 activus esse non potest. Immortalis Haller nos edocet, quamvis oculua 

 luce directa aut reflexa afliciatur, tamen visus organum gignere lucem 

 valere, seu talem concitare virium conflictum ut in mediis tenebris 

 lucem percipiamus (1). Sed uonne id a consuetudine penderet? refert 

 exemplum hujus phaeriomenis chirurgus 1 .an; \- , cujusdam viri in carcere 

 diu reclusi et facilitate, noctis tempore, gaudentis circumdatorum cor- 

 porum bene perspiciendorum (2). Cur Feles, Leones et tot aves nocturnac 

 in mediis omuia vident, omnia discernuiit? quia tune pupilla summe 

 dilatata majorem radiorum lucidorum copiam transire lubet , retinam 

 magis aflicit , quac quidem retina majorem sub quibusdain circumslantiis 

 sensibilitatis gradum habere potest. Hoc mihi adeo verum apparet ut 

 aliquando spirituosorum et narcoticorum assumptio , deliria et vehemen- 

 Uores aniini motus eosdem producant eflectus. Sed in hisce casibus nonne 

 systema nerveum aflicitur? nonne narcotica, ut vidimus, pupillatn dila- 

 tant? nonne terror subitaneus idem offert phenomenon? nonne eodem 

 mi > In res sese habent in ebrietate? tune enim totum systema nerveum 

 relaxatum est ; musculus quidem elevator palpebrae superioris sua vi 

 contractioms parlim orbatus, palpebram aegre sustinet nnde oculi parvi 

 tin 11 1. Nam ut reete dixit immortalis vir juvenis, quern rarissimum naturae 

 productum in re medica habeo, Bichatus , oculorum magnitude appa- 

 rens prsecipue pendet a coritractione plus minusve intensa rausculi or- 

 bicularis palpebrarum et elevatoris musculi palpebrae superioris (3). Lux 

 igitur quam feles et alia animalia oculis reddunt noctis tempore, tantum 



(i) Halter L. C. vol. V. pag. 617; et Lecat L. C. pag. 89. 



(a) Vide etiam Rkherand et Duma* varia ejutdem iiidolii exempla refffvntr*. 



(3) Bichat L. C. vol. II. pag. i5. 



fii .:<\ I .\at .;/ .A 





