(39) 



LAVENDULA, 



LAVENDEL. 



DEn Lavendula is een cephalicum , ( i ) Nervimtm, (2) (i 

 aromaticum , ( 3 ) en carmlnativum , C 4 ) ende word daerom de f * 

 in cathfirren, ( 5 ) Parali/ien,{ 6 ) draeyingen des hoofts, ver- 

 fwackingen van fenuwen , flaepfiektens &c. foo uyt\vendig,als 

 inwcndig gebruykt : macr alfoo defen plant in de voornoemde ( 5 ) 

 ficktens feer dikmaels gevaerelyk , ja doodelyk kan zyn , foo J 6 ) 

 is t'niet geraetfacm den f el ven, fonder advies van eenen Doctor, 

 te gebruyken , ende het is feer te beklaegen dat het eau de car" 

 mes , de Marquette , fal volatile , oleofum , Balfam. vita &c. in de 

 handen van ecn ider zjnde, foo droevigh misbruykt worden: 

 want in vcrfwakte lichaemen zyn fy feer voordeelig , maer in 

 bloet-ryke en robufte zyn zy fomtyts doodelyk ; ende ik hebbe 

 rnceft altyt ondei-vonden , dat het opfnuyven van wyn-azyn in 

 een quatykte meerder effecT: gedaen heeft , als alle defe opge- 

 pronckte wateren : foo dat ik fchier, met den Heere Stbaal, 

 foude derven fcggen , ego , t/f vera loquar , dicer e nwi pojjum 

 me per omnem vitam a cephalico, interne fit nipt o , notabilem effec- 

 tum vidifle. Het Oleum Lavendula , in vcrfterkende linimenta, 

 C 7 ) word in gtparalifeerde deelen uytwendig fonder Gevaer ge- ^ 7 \ 

 bniykt, en hebbe van den felven grootc effeften gefien, als 

 mede in alle bevroozene deelen. 



Het oleum fpic<e verum , ( 8 ).zynde een foort van Lavendel- C 8 ) 

 Olie , is van groot Gebruyk by de Emaillieurs om hunne kou- & eek Oli * 

 leuren te leggen, ende hy dilfolveert den Gum-lac, Sandarac> 

 Maftic> en felfs den Gum copal, en word daerom van de Ver- 

 niflers veel gcfogt : maer is moyelyk om te bekomen. 



Onder de clafle van den Lavendel moeten begrepen worden, 

 Citronella, Laurus , Major anna, Marum, Melijja, Origanum , 

 Rofmarinus , Salvia, Tbymus, aen dewelke buyten de kragten 

 nen den Lavendel toegefchreven, geene particuliere wcte toe 

 te eygenen , ende gaen daerom de felve ftilfwygende voor by: 

 alleenelyk geloove ik,datde felve in de fpyfen met veel minder 

 Gevaer , als de Oqfterfchc drvmatica, C 9 ) koniien gebruykt ( 9 ) 

 worden. 



