( 14 ) 



fwert weg , om reden boven bewefen , ergo den Grond die 

 purper is komt tc voorfchyn : foo defe purpere pleck in de 

 fonne leyt verandert rood in Geel gelyk ik hier boven ge- 

 toont hebbe, ende alfoo geel en blauw groen maekt, gevolglyk 

 heeft het Mancbefter fwert eenen blauwen en rooden dat is 

 eenen purperen grond eer het fwert daer op geleyt wort , waer 

 over wy in het vervolg door Experimenten onfe Theorie 

 fullen bcveftigen. 



Dat dit feggen op geene lofie gronden fteunt, is feer evident, 

 want meeft alle Auteurs die over de couleuren gefchreven heb- 

 ben, meynen, dat er geen fuyver fwert is, maer dat het don- 

 ker blauw of donker bruyn of defe te faeraen is. Dit word be- 

 wefen in de Emailleer - konft , want alhoewel men in die Konfl 

 feer fchoon fchynende fwert heeft, word het felve niet als met 

 hoog blauw, hoog bruyn of met defete faemen gemaekt. (#) 



Ik hebbe ook de voornoemde ftaclen en voorftaelen met 

 alcdlne loog gedopt , ende alle myne ftaelen uytgenomen N. 

 207 waeren in korte uren bruyn roiagtig geworden : het felve 

 gefchiede aen het Rouaens ende Antwerps fwert ; maer onfen 

 Nomber 207 ende het Manchefler fwert quaemen onverandert 

 uyt de loog : de reden is wederom feer klaer , het alcali ver- 

 andert ongegront fwert in bruyn , kan het blauw niet aendoen , 

 gevolglyk , op blauwen grond bruyn laetende , moet nootfaeke- 

 lyk fwert fchynen , alfoo blauw en hoog bruyn fwert maeken. 



Ik hebbe voorders van alle myne preuven nieuwe ftaelen 

 genomen, ende die benevens de voorftaelen in feep gewaflchen, 

 op een plank genaegelt, ende de felve in goed en quaed weder, 

 nagt ende dag , feer gcexponeert aen de Sonne , in de maend 

 Mey laetenbleeken, ende naer 18 daegcn waeren er veele, die 

 nog fchoon fwert waeren maer befonderlyk N. 1 1 1 ende 207 

 fbo dat den gefatureerden aluyn fchynt ontrent foo veel te doen 

 refifteren , als den geblauwden grond , ook alle die roode 

 gronden hadden , waeren beter als de andere , ende hebbe 

 daerom de volgende couleure gronden geleyt. 



208 Vaib 



( a ) Kunkd. Jlrt de la F'emr'ie^EtigUfcb handmaid, dijjertatioti fur let Emaux 

 &c. den Safer Manganefta ende het eyfer maeken het fwert in die konft foo fy 

 dk gebruykt worden,maer wey nig gebruykt,fyn fy blauw,purper,ofte bruyn.' 



