Coloni animl cultura , virtute vitasque institutis populis superiores , inter quos 

 novas sedes locaverant , atque matris potentia innixi , et cum ea juaeti , facile 

 commerciis atque aliis industrial modis , ad magnam divitiarum et rei militaris 

 vim pervenerunt. 



Modus. 



Caeremonias in deducendis colonis observatae , quae tanti pretii erant apud 

 veteres populos superstitione imbutos , a legum latoribus constitute erant , quo- 

 niam omnibus institutis adhaerebant civilibus vel religiosis. Magistratus haec 

 quoque instituta observari curabant. Festus (i) memorat Etruscis veteribus fuisse 

 libros , caeremoniis ad condendas colonias necessariis refertos. Plutarcbus (2) hunc 

 quoque librum regularum laudat , quern subinde Romani recepere : quos quidem 

 libros injuria temporum perdidimus. Fortasse , quas Plutarchus et Dionysius 

 Halicarnasseus (3) de urbe condjita narrant , post longam temporum seriem ex his 

 erant excerpta. Quffi legimus apud auctores nunc laudatos , fere cum his Sulmo- 

 nensis poetae congruunt (4). 



Apia dies legitur quae mcenia signet aratro , etc. 



Itaque , si colonia sive private sive publico consilio deducenda erat , veteres 

 solebant a sacris initium facere , sic Graeci a Pythia aut Dodonaso , ut ait Cicero 

 (5) , quam vero coloniam Graecia misit in jEoliam , loniam , Asiam , Siciliam , 

 Italiam sine Pythia aut Dodonaeo aut Hammonis oraculo (6) . Quo coloniam 

 mitterent quaerebant , qua re cognita , quam viam sequerentur aut quo potissimum 



(i) Festus V quadrata. 



(a) In vila Romuli. p. 23. Quaest. R. c. a4- Raoul-Rochelte , histoire critiq. de 1'etab. dei 

 col. Grecques. tome I. c. 3. 



(3) Antiq. Rom. lib. II. c. 16. Bouchaud, classe des sciences morales et polit. t. III. p. i i4-M. 



(4) Fastorum, lib. IV. V s . 819. sqq. 



(5) De divinati. I. i. 

 (6j Thucyd. III. 90. 91. 



