(6) 



Dubinin tamen non est, jam vetustissime Romae leges fuisse salubritatem ci- 

 vium spectantes 5 quamvis operibus publicis potius quam prseceptis commoditati 

 civium consulere Romani solerent , ut mirandae illorum cloacae et aquasductus 

 testantur. 



Jurisconsultos Romanes postea perplurimis in causis ex Graecorum medicorum 

 libris notitias bausisse quoque ex eorum scriptis constat : nihilominus medicinam 

 forensem propriam apud illos fuisse artem , parum probabile est. 



Leges XII Tabularum morte plectebant varia crimina, inter quaa liberi ho- 

 minis caedes et veneficium. Horum inquisitio mandata fuit magistratibus hunc in 

 finem in quolibet casu electis , qui noti sunt sub nomine qiuestorum parricidii. 

 Difficile autem est statuere in quantum medicis cognitionibus adjecti fuerint hi 

 quaestores. Inflma turn Romanorum cultura eos raro medicinae peritos consuluisse , 

 credendum est. 



Per plura saecula ipse populus in causis capitalibus cognoscebat : De capite 

 civis nisi per maximum comitiatum ne ferunto , XII Tabularum nona sancive- 

 rat; an quaestiones medico-legales unquam publice agitari et examinari poterant 

 coram populo, apud quern ars medica et chirurgica et chimia aut contemne- 

 bantur aut plane ignorabantur ? Quae esse debuit erudilio gentis , quae eadem 

 poena plectebat crimen veneficii et incantationem per formulas magicas , vel 

 per poculum amatorium? 



Sed pessimus hie medicina? forensis status mutari debuit , crescente apud Ro- 

 manos politiori eruditione , cum artes et disciplinae , e Graecia praesertim allatae , 

 Romee coli ccepissent. Initio saeculi septimi ab urbe condita quasstores perpetui 

 instituti sunt : hoc est magistratus qui de certis criminibus semper cognoscerent : 

 erant qusesturas de veneficiis , de sicariis et parricidiis , lege Cornelia introductae ; 

 novaa leges novas pcenas in haec crimina statuebant. Frequentissimus debuit esse 

 in hisce causis medicinae forensis usus 5 jurisconsult! qui mox Romae claruerunt 

 eruditissimi, medicorum auctoritatem consulere debebant , et ex eorum operibus 

 superstitibus conjicere licet, illos ex libris Graecorum didicisse. Sed pauca ad nos 

 pervenere. 



In Justiniani juris collectione quidem extant fragmenta , jurisconsultorum me- 



