(9) 



leges nuptiis, decorc stabiiitateque nobilitantur; hominum ortus jam sub caeci casus 

 arbitrio non sunt } jura cujusque famib'ae dignoscuntur . et tabulis servantur : 

 cuucta denique pro perfectis cernenda sunt siquidem casta morum tutrix, religio , 

 solemnibus ritibus conjugium consecrat , recenter natos faustis precationibus pro- 

 sequitur , et moribundos aeternae felicisque vitae certissima spe consolatur. 



Religionis jam vcrbum protuli, sanclae religionis quae in corde bumano nascitur 

 atque vivit , mortales ad coelestia extollit . augustissima dulcissimis conjuncta prae- 

 bet , | ii 1 1 1 1 1 1 i 1 1 1 M supcrbiam coercet , miserorum amicissima eos in lugurium sequitui' . 

 utque solatio leventur invigilat j sublimis religionis quae afuictorum et jacentium 

 demissos animos incendit ignavosque mollitia liquescentes ex turpi stupore susci- 

 tat , ut mentem ad altiora erigant , nee nou ad regiones vitamque hominis desti- 

 nation! atque naturae magis congruentes aspirent. 



Sed religionem mirari non autem depingere mibi datum est : equidem ut de 

 praenobili hac materie loqui possim, deficit purum candidumque dicendi genus 

 cujus illecebras baud novi , deficiunt elata verba quorum sublimitas me fugit. 



Ex praedictis apparel quaenam sit vis dominii in jus quod proprie civile nun- 

 cupatur , jam pergendum in evolvendas legum ferendarum regulas. 



Indomitis animi impetibus homines a recta ratione abstrahuntur , ad iniqui- 

 tatem ducuntur ; injuriarum autem non utique idem est genus , quandoque omitti- 

 tur seu denegatur contractae obligationis solutio ; eo etiam audaciae forsitan quis ve- 

 nerit , ut alien i is juribus spoute perfraclis , eum apcrto marie petal , seu ejusdem 

 dominium invadat. 



Porro injurias persequi et comprimere necessum est , sed cuinam concedenda 

 haec jura eaque exercendi potestas ? num cuivis inter homines ? baud sane. Si cui- 

 que suas ulcisci injurias fas esset , perpetuo inier cives bellum moverelur , toiaque 

 societas ad exitium pracipitaretur. Proinde instituenda est auctoritas , a studio par- 

 tium propriisque commodis aliena , nullius arbitrio suasionibusque obnoxia , qua; . 

 ut fidelis societalis satelles , ejus juribus ac quieti invigilet , judicia exerceat , con- 

 tentionesque componat. Inde jucliciaria muncra, hide actiones, procedendi formulae, 

 agendi facultas , judiciorum natura el efieclus , seclulo secernuntur. 



Ipsa jam rerum natura jurisdiclionis fit divisio quae ex varia injuriarum specie 



7 



