( 4o J 



portum , patuit, cujus in locum Gaditanus successit. Classiarii, navium numerus T 

 profectionis tempus , reditus , omnia denique ad hanc rem spectantia ab auc- 

 toritate jubebantur} inde ortum , ut a quibusdam, his in locis , mercatoribus 

 ditissimis omnia cum coloniis commercia fierent (i). 



Inter Batavos, Anglos Gallosque his commerces alia data est forma, quum 

 non nationi ipsi toti sub auspiciis et tutela regis , sed parvo civium numero in 

 societatem conjuncto una alterave pars horum commerciorum traderetur. Initio 

 quidem has societates institutae a Batavis Anglisque, ut magis, conjunctis viribus, 

 longinqua commercia fierent et melius contra hostes defenderentur , bonae et 

 utiles videbantur , ut historia primae partis seculi decimi septimi probat ; sed mox 

 ex illis non potuit fieri quin abusus maximi orirentur. Nam societas commer- 

 cium inter coloniam et metropolim sola faciens , matri has merces sola adve- 

 hit et majoris pretii eas vendere potuit. Mater tamen aliis terris propior hsec 

 incommoda minus sentiebat j neque societas earn , a qua privilegium acceperat , 

 tarn opprimere voluit , timens ne nimio lucro civium ira et invidia moveren- 

 tur. At colonia a societate sola res sibi ex metropoli necessarias accipiens , eas 

 pretio , quo societas volebat , emere coacta erat 5 et quod pejus , suae industries 

 fructus illi soli vendere et qualecumque pretiiun pro iis accipere. Societates 

 etiam invidia actas , quemque alium ex hoc commercii genere excludere semper 

 studuerunt , bene sentientes lucrum suum ita maxime imminui. Inde invidia 

 inter societatem et patria? mercatores orta , bellorum materia cum exteris larga 

 manu praebita et sors coloniarum fere omnium , quamdiu sub duro societatum 

 jugo manebant, miserrima. Colonise agriculture et plantationum hanc domina- 

 tionem magis aegre patiebantur quam commerciorum colonia? , in quibus , 

 propter asmulas civitates, adhuc qua^dam moderationis species observanda erat. 

 At agricolas et plantatores , quamdiu sub societatis jago , multum progredi ne- 

 quiverant ; quam ob rem societates has colonias spectantes brevi abrogatae sunt : 



(i) Raynal hist. phil. ct polit. etc., lib. IX, pag. 90. Heercn , histoire du syst. polit. 

 de 1'Europe ct ses col. traduit de rAllcmaud, loin. I, pag. 34? 2 5 et 61. Hoberlsoo lautiatus, 

 torn. IV , lib. VIII , pag. a68. 



