(4) 



tuerint. Ita scripta et merita jam laudati Verulamii recolentes , 

 ilium talem esse videmus , qui primus veros indagationis naturae 

 posuerit canones , dogmaticae methodo et empirics justum assig- 

 nans valorem. Harum vices alternandas esse docuit, et optimas 

 esse illas ideas generales , quae ad observations deducant : et opti- 

 mas esse vicissim illas observationes , quae ideis generalibus viam 

 sternant muniantque. Ita ingeniosissimo exemplo , empiricos for- 

 micis comparat , quae congerunt tantum et utuntur , dogmaticos 

 araneis, quae telas ex se conficiunt, dum apum rationem mediam 

 esse statuit, quae materiam ex floribus horti et agri eliciat, sed 

 tamen earn propria facilitate vertat et digerat. Quantum autem 

 via regia, quam ille scrutatoribus naturae aperuit,scientijephysicae 

 profecerit, vix opus est ut dicanl. Quantum enim ab hodierno 

 apparatu electrico distat cognitio antiquorum de succini electri- 

 citate ! Quantum interest inter engyoscopii et telescopii praes- 

 tantiam et illam observationem , qua docet Seneca , corpora per 

 sphaeram vitream aspicientibus majora apparere ! Quanto majus et 

 amplius est systema Copernici, quam sententia scholae Pythagoreae, 

 qu& Solem esse in medio immobilem , Terramque moveri con- 

 tenditlNec licuit antiquis, ut seculonostro ,computarecircuitus 

 siderum aestusque mails , metirilucis velocitatem , adire ope cogni- 

 tio num physico - mathematicarum polum arcticum et antarcticum , 

 dissecare crystallos , dissolvere aeris , aquae , terrarumque partes , 

 ponere principia distributionis methodicae corporum naturalium , 

 perpetrare tot transplantationes vegetabilium et animalium ab una 

 ad alteram cceli plagam. Imperium hominis in naturam , quae facultas 

 ad exquisitissimas a divinitate illi concessas spectat, nostris tem- 

 poribus mirifice amplificatum. Quod praecipue ex illis apparet 

 indagationibus , quae methodo rational! institutse ad detecta et 

 inventa operum utilium conducunt,etquandoqueilla anticipant. 



