CO 



boni rectique viam calcant; sed extraneum uonnumquam maximis 

 cumulant bonis, liberis, quos carissimos cuique uatura esse vo- 

 luit, turpiterrepudiatis. Legislatores, utilitatis etsecuritatis publicee 

 promovendaestudiosi tantas iujustitias, imo inhuman itates probibere 

 conati sunt. Ita apud Graecos leges nonnullae partem bonorum, de 

 qua statuere liceret, decernentes , latae fuerunt. De hac re argu- 

 menta invenimus plurimis in locis, uti apud Demosthenera in ora- 

 tioue contra legem Leptinii, et praecipue in legibus illis Solonis, quae 

 ad nos pervenerunt, quarum in lege undecima heec perspiciuntur 



verba : 



TIG roc, avrov, si [t% 



Cui -voluerit quis , bona sua dandi 

 Nisi jilios habeat , jus esto. (i) 



Romani, qui leges suas a Grsecis praesertim petiverunt , uti tes- 

 tatur Plinius (2), officium illud humanum neglexerunt , et durio- 

 ribus moribus imbuti quam Grseci, illud penitiis fere iguorare 

 visi suut. In eoriuu primis legibus, quarum ad nostrum tempus 

 fragmenta pervenerunt , quanquam Cicero (5) eas bibliothecam om- 

 nium pliilosophorum et Livius (4) foutem omuis public! et privati 

 juris dicit, nullam tamen tarn praestantis naturae principii me- 

 inoriam, at ornnino plane coutraria cernimus. Populus ille sum ma 

 potestate parentes in liberos armaverat, ita ut ne heesitaverit qui- 

 dem, jus vitse etnecis illis concedere, sicuti videre est in tabula 4. 

 cap. 2. Patres summum imperium exercentes, in familiam suam 

 saepius ut lyranni in suos saevierunt : nee contentis quidem tauta 

 potestate, libera quoque dispositio bonorum concedebatur, ut post 

 mortem saevitiam in liberos persequi possent. Lex duodecim tabu- 

 larum , sancito hoc principio : Pater familias uti legasset super 

 pecunice tutelccve suos rei f ita jus esto (5), iis libertatem ipdulsit, 



(1) Vid. Samuelis Petiti commentarius in kges atticas, p. 676 et seq. et coiif. thes. Jur. 

 Rom. Everardi Ottonis. v. 4. pag. 4o3. 



(2) In lib. 8. tpist. tilt, w Habe ante oculos , inquit, hanc esse terrain, quae nobis miserit 

 jura, quas leges nou iurilis,, sed pttentibus dederit. 



(3) In oral. cap. 44. 



(4) Hislor. lib. 3. cap. 34. 



(5) Tab. 5. de hzreditatib. et tutelis. 



