(4) 



Quemadmodum igitur ab adjectivo soclus fit substantivum socie- 

 tas, significans sociorum coetum (i): aut ab adj. sodalis descendit 

 subst. sodalitas , i. e. sodalium congregatio (2) : aut a voce civis 

 oritur alia civitas , notans multitudinem hominum in uno eodemque 

 loco habitantium$ sic ab adj. humanus derivator subst. humanitas. 



Jam autem, quid est humanum, aut quoenani est bujus vocabuli 



vis et significatio? Omne id humanum vocamus , quod ad bomi- 



nes pertinet. Testis est Terentius (3), ubi ait: Homo sum, hu- 



mani nihil a me alienum puto. Atque bine humanitas proprie niibi 



significare videtur ipsum genus humanum, Belg. liet menschdom. 



Hoc sensu legitur apud Senecam (4), ubi ait: homines pcreunt , 



at humanitas permanet. Delude apud Ciceronem primo loco po- 



nitur pro Tiumana natura, veluti in illis verbis, magna est vis hu- 



manitatis (5). Turn strictiori sensu dicitur de omnibus illis rebus, 



quse homini proprise sunt, et ab rpsius natura proficiscunlur , sive, 



ut aliis verbis utar, de singulis fere propensionibus, appetitioni- 



bus et habilitatibus usurpatur , qua: a natura hominibus attributes 



sunt. At quum illae ipsee nou unius sint generis, prisci scriptores 



Latini plures etiam notiones voci humanitas subjecerunt. Sic v. c. 



humanitatis nomine significatur ille afleclus , qui hominis est erga 



hominem, et a Grascis nominatur QlXuvQpUTritt'i h. e. ft TU&9 ^Aw<? 



vpfa ovrtyouv (pihi'u KOU QtMeeic; ayotTniTiw (6). Porro ilia virtus , 



qua erga alios , quibuscum versamur, benigni, comes, facilesque 



sumus , et quae apud Groecos ^oA/^ nomine venit, a Latinis baud 



inepte humanitas appellalur. Sic dicit Cicero (7) , humanitate tanta 



fuisse Pompejum, ut dictu difficile sit, utrum Jiostes magis virtuiem 



cjus pugnantcs timuerint, an mansuetudinem victi dilexerint. Et 



Nepos (8) de T. Pomponio Attico : humanitatis vero nullum afferre. 



(1) Cic. pro Sexl. c. 10, imlta erat Romce societas. 



(2) Gcll. N. A. 20. 4. a sodalilatibus scciiicoinm. 



(3) Ilcaut. 1. i. 2J. 

 (i) Ep. 65. 



(5) Pro Rose. Am. 22. 



(6) Thorn. Mag. p. 8yG. 



(7) Pro Leg. Man. c. 14. 



(8) V. Alt. c. 26. 



