Cap. II. ait idem Cicero: Qitaeso a vobis, ut In hoc causa mihi 

 del is hanc veniam , ut me pro summo poeta atque eruditissirno homine 

 dicentem , hoc concursu hominum literatissimorwn , hoc vestra hu~ 

 manitate , hoc denique praetorc judicium excrcente , patiamini de stu- 

 diis humanitatis ac literarum paulo loqui liberius. Lectis et accurate 

 perpensis his verbis , nondum quidem eo pervcnimus, ut certo 

 deiinire possimus , quas artiuiu et doctrinarum disciplinas Vctcrcs 

 nomine studiorum humanitatis insignivcrint : atlamen jam tantum 

 lucis uobis affulget, ut non sit, quod amplius nobis dubitare li- 

 ccatj quin ad humanitatis studia omnes illae artes ac doctrinae 

 pertineant , quas Cicero in bac ipsa Oratione commcmorat et lau- 

 dat, atque ob quarum amorem et exercitationem Arcbiam judici- 

 bus etiam atque etiam commendat. Hoc mihi luce clarius esse vi- 

 detur. Quaeritur ideo tantum, qusenam ilia studia sint? Respon- 

 deo poeseos studium, historia, philosophia. Harum cuiiiv artiuiu et 

 doctrinarum laudes singulis fere capitibus praedicat. 



Ubi denique tertio loco ad hanc ipsam nobis propositam quaes- 

 tionem diligenter advertimus, studiorum humanitatis comprehen- 

 sionem non quidem disertis verbis a Cicerone recenseri , verum- 

 tamen oblique signiiicari videmus. Haec studia inquit, adolescen- 

 tiam alunt. Nonne hinc sequitur, cuicumque nrtium et doctrina- 

 rum disciplinsc ilia TIS alendi jwentutem tribui queat, ipsam 

 studiis humanitatis annuraeraudam esse ? Verum quid hoc sibi 

 Tult , seu , quale illud est, quod alere juvenlutcm vocamus ? Hoc 

 nihil aliud mihi esse videlur, nisi juvenum ingenia acuere , mentes 

 pulchri et honesti sensu imbucre , animosque ad morum elegantiam, 

 vitae honestatem, virtutis studium jbrrnare. Atque ideo recte alicubi 

 dicit Quintilianxis , pueris praclcgcnda esse , quae maxime in- 

 genium alant, Qucenam autem erant potissiinuin ilia , quae pueris 

 tradebantur? Operae pretium mihi videtur, breviter ostendere , 

 quibusnam inprimis artium et doctrinarum disciplinis liberaliter 

 educati juvenes apud Graecos et Romanos operam dederint, et 

 ingeniaalucrint. Hoc enim animadvcrso, facilius erit, de studiorum 

 humanitatis ambitu quid statuemluru sit, dijudicarc. 



