( 38 ) 



tarnen illud animadversione dignum est , quod utiliora composita surgunt ex no- 

 tionibus , chemia , physica , anatomia , physiologia petitis. Medici novatores , ut 

 Paracelsus , Van Helmonlius , Sylvius De Le Boe , Willisius , sua systemata diu 

 florere non viderunt. At Sthalius , licet illud vitale principium defenderet , in 

 paries suas traxit viros clarissimos, HofFmannum, Baglivium, Gullenium, Bordevium, 

 Barthesium. Altamen in clinica,ecclecticus fuit quantum Hippocrates. Boerhaavius 

 cujus gloria et in nuper laudatos refulsit , cum se non omnino abstinuisset 

 doctrina ilia de vitae principio , imo , ad finem dierum suorum cum pervenisset , 

 poanituisset non satis in explicationibus suis theoreticis , principio vitas tribuisse , 

 probat prae caeteris , doctrinas eas esse potiores , in quibus minor intolerantia 

 inest. Seculus enim saepe sententias illorum qui in humoribus causam ponunt , 

 ut Hipprocrates , turn aliorum qui in organorum sensibilitate et contractibilitate 

 earn constituunt , ut Themisonius ; turn tnechauismum Pitcarnii , atque rationem 

 chemico-medicam Sylvii 5 disertus clarissimusque Lugduni Batavorum professor 

 normam curandi instituerat a ratione Hippocratis non alienam , qua de humanitate 

 universa bene est meritus; nee medendi artem parum auxit, ut jure appellaretur 

 Hollandiae Hippocrates , non secus ac Sydenhamius Angliae : ambo enim conve- 

 niebant in eadem philosophandi ratione , edoctique in naturae sacrario quam 

 contemplabantur , nobis prascepta tradidere , quae posteritas nunquam in dubium 

 revocabit. 



Quamvis vero summorum virorum Stbalii, Boerhaavi, Hoffmanni et Baglivii 

 opiniones in theoreticis principiis statuendis discrepent inter se , attamen omnes 

 unanimiter oraculum divi Senis sequuntur, ejusque scriptis usi sunt, tanquam funda- 

 mento clinici eoruui systematis ; eorumque nemo detrimento affecit scientiam me- 

 dendi practicam , ut placitis propriis indnlgeret 5 sed experientia et artis medicae 

 auxiliaribus disciplinis materiam hausere. Quorum exemplum utinam nostris 

 diebus omnes , qui huic student sequerentur. Nullus dubito enim , quin ars medicae 

 summopere illustretur , si cujusque sectas excogitationes , si doctrinae universal 

 scientiarum omnium naturalium artis medicas tributariae fiant , vel potius , si 

 omne medendi systema prout sensu strictiori sumitur , prorsus eliminetur : tan- 

 dem si in tanta necessitate qua versamur, auxilium petendi ab omnibus philosophis 



