(5o) 



inveteratam ; terebenthina uevralgiam immanem delet ; oxjgenium stimulans est 

 peculiare , et specificum viarum pulmonarium quae privatione aeris debiles factae 

 sint , vel hydro-sulfate ammonias irritatae} emeticus et emetina sunt excitantia 

 pulmonnm quavis via introducantur (i) , secale cornutum afficit actione pecu- 

 liari uterum , quum foetum in se ciaudit (2). Haec omnia satis probant , quod 

 cum medicamina afficiunt organa , eorum efTectus est aliud , quam graduum sli- 

 mulationis auctio vel diminutio. 



Tanta est incertitudo modi cognoscendi quo medicamina excitantia vim suam 

 exercent, ut medici practici vel cautissimi, illorum vim organis nostris stimulo 

 alicujus morbi affectis, cum discrimine admovendam; omnes conveniunt tamen , 

 valerianam , assam fcetidam (3) , folia mali aurei , salubrem vim babere in pertur- 

 batione aut exaltatione , qua nervi , cor , et systema vasculare , tempore com- 

 motionis moralis afficiuntur : praeterea quasdam diarrheas , fluxusque chronicos 

 usu kino tanninique reprimi , aiunt, quamvis hujusmodi morbi juxta eorum 

 sententiam nisi quadam inflammationis specie non alantur. Caeterum salutarem 

 vim stimulantium diffusibilium aliorumque in febres ataxicas quidam negant , 

 cum dicant : eflectus horum medicaminum in hujusmodi affectionibus non 

 esse fide dignos nee a?stimari posse , propter nervorum conturbationem 

 quam illae suscitant. Mox autem cum factorum evidentia urgeantur , asserunt , 

 in his febribus si exasperationes sensibililatis plerumque expressae , ope tonicorum 

 diffusibilium, extinguuntur virtuti stupefacienti, vel ad congestionetn lacessendam 

 aptae, deberi; haec enim aegroto adimunt aut conscientiam malorum , aut exer- 

 citium vis nervosae in organis exasperatis. Quaequidem expositiones longe abest 

 ut lucem aliquam effundant , quin imo densissimis tenebris exitum felicem qui 

 usum slimulantium in febribus nervosis excepit , ofFundunt. 



Nee his contend hoc tantum innuere deest , nimirum : scriptores omnes de- 

 ceptos fuisse , quum sanationes jure virtuti medicaminum tonificantium tri- 

 buerunt. Contra vero fulurum fuisse ut morbi potius exaltarentur 5 si vero 



(i) Orlik toxicol, t. i , p. 261. 

 (a) Glarkus ex Bristol. 

 (3) Burbierus, t. 2, p. 2o3. 



