( 101 ) 



solita, mense quidem Augusti. Frondem pecudibus projiciebant, et rami ad di- 

 versos usus iuserviebaut : unde , varies arbustorum proventus , vinum , folia , 

 ramos certo tempore cresos , truncum , radices arborum emortuarum et fru- 

 menta dcnique sen alias plantas , quas in int crordiniis serebant , fuisse patet (i). 



Qtium altera ex pane Romanis magna arborum frugiferarum ferarumque 

 copia O[>us essel, scminarium in quovis praedio abesse nequivit } cujus raen- 

 tionem injiriunt otnnes rei rusticae scriptores Romani (a) siraulque ejus cultum 

 doc c ni : uude videmus , nee sationem nee plantationem nee reliquam operam 

 mullum difTerre ab ea , qua hodienum utimur. Quamdiu arbores nondum umbra 

 solum seminarii obscurarunt , tamdiu in interordiuia frumenta, legumina seu 

 gramina pabularia inseruerunt. Arbores frugiferae , Malus , Pyrus , Castanea , 

 Oliva , Juglans , reliquae , magnam utilitatem attulerunt , iis praesertim earum cul- 

 toribus , qui in urbis viciuitate degebant } atque Plinius (3) annuum redituna 

 ex arbore frugifera capiendum pretio MM nummorum ( cc. GV1II flor. ct quod 

 excurrit) censet. 



Non rainora commoda ex salicto (4) capiebant. Opus enim erat viminum 

 magna copia praesertim ad vites subligandas et ad alios usus ; unde proprios 

 salictorum curatores constituerunt , quibus nomen erat salictariis. 



Postea vero , ubi Romani immensos agros peregrinorum suos dixerant , sensim 

 paulatimque , quos habuere in Italia, negligere coeperunt, ut mirum non esset, 

 cur plantationes et vero imprimis sylvae magis magisque perirent. Jam sylvae in 

 montibus sitac maximam partem extirpatae , et aquae natural! cursui relictae cram. 

 Agri fertilissimi quovis fere anno inundabantur ; ad quorum numerum imprimis 

 ager Volscorum , fecunditate jure celebratus, pertinet, in cujus loco mine pa- 

 ludes Pontinae conspiciuntur. Haec sine dubio origo est paludum latissime pa- 

 tentium , quae inde ab agro Ravennate incipiunt atque usque ad Aquileam 

 extenduntur : cujus regionis oppida jam Straboni dicebantur paludosa. Illo tamen 



1 i ) Martens Rcise nach Vcncclig ( Ulm 1 824. a Th. ) II. p. 1 46 Art. Holz-u. Wein-Cultur. 



(2) Cato 46 ; Varm I. 29 ; Columella lib. de arb. i et 2 ; Palladius III. i o. 1 8. 20 , IV. 8 , et VI. 4- 



(3) Plin. Ilist. Natural. XVI. 



(4) Cato i . 9. 1 1 . 38 ; Columella IV. 3e>. 



