( 160 ) 



teste , gentis aoctoritas apud exteras gentes certissimum in illis artibus fulcrum 

 habet. Perspexit illud Rex noster augustissimus , voluitque in Academiis Belgicis 

 scholas aperiri , in quibus erudirentur quicunque fabricis omnis generis praeessent , 

 aut in eis operam navarent. Maxima profecto ex instituendis bis scholis in univer- 

 sam patriam exspectanda esse commoda , unicuique patet. 



Cujus institutionis utilitatem cum perpenderem , non alienum mibi ab hoc loco 

 visum fuit , si quantum tempus id permittat invesligarem rationem, qua addiscenda 

 sit ilia technologist pars, qua3 machinarnm compositionem exponat , et quae 

 technologiae fundamentum jure habeatur. Qui de hac disciplina egerunt , in diver- 

 sas saepe abierunt sententias. Alii , theoreticis contemplationibus nimis indulgeutes , 

 machinarum actiones sola matbeseos ope explicandas et dijudicandas censuerunt, 

 experientiae vix ullum concedentes locum. Alii contra , hanc primo loco ponentes, 

 et ea spernentes quae ex sana tbeoria deducuntur , matbematicorum laborem ir- 

 ritum habuerunt , aut etiam longius progress! noxium eum esse opinati suut. Tanta 

 cum sit opinionum diversitas, non incongruum erit paucis disserere de auctoritatis 

 gradu , quern mathesis sibi hac in disciplina vindicare possit. 



TJti mathemalici soli numeri notioni arithmeticam superstruxerunt et aflines 

 ei disciplinas , algebram , analysin } uti spatii intuitione nisi geometriam exco- 

 luerunt 5 ita quoque , coujunctis cum ea temporis motusque notionibus , mecha- 

 nicam pepererunt vere rationalem dicendam , quippe quss , paucis principiis 

 innixa , soli ratiocinio sua debet incrementa. Haec mechanices principia duo 

 fere snnt: alterum , quodcunque mobile statum suum quietis aut motns non 

 mutare , nisi causa externa sive vis accedat 5 alterum, vires proportionales esse 

 celeritatibus , quas eidem mobili tribuunt. Hisce admissis , mathematici et virium 

 quibus corpora agitari possint rationes , et motuum quos illae producunt iiatu- 

 ram et diversitatem explorarunt , atque , receiitioris analyseos incrementis 

 adjuti , mechauicam felicissime amplificarunt. Non vana fuisse neque exilia , quae 

 invenerunt, docet recens astronomia. Pervenerunt enim mechanici ad cognos- 

 cendas leges, quibus obediunl astrorum motus viresque quae horum motuum 

 causas sunt, ut adeo non solum eorum phaeuomenorum , quae prasgressis sae- 

 culis in coelo contigere , rationes dare , sed etiam in sequentia tempora penetrare 

 atque qui futuri sint astrorum loci et motus praenuntiare possint. 



