( 226 ) 



gnatam anitnae nostrae scientiam agnoscat , qua a brutis tarn egregie distinguimur , 

 divinamque rationem quae cunctas mortalium iilustrat actiones , qnae insontem 

 contirmat atque solatur, nocentem agitat ac torquet} judex est quern nemo 

 queat removere , lex flecti nescia , omnia cognoscens, omnia vindicans. Hoc quisque 

 in seipso expertus est, ubi vel suas vel aliorum actiones perpenderet, suum de 

 iis judicium fuisse fere cum sensu vel doloris vel gaudii vel benevolentiae vel 

 horroris etiam conjunctum. Neque est quisquam qui cum aliquid generose, pie, 

 utililer in patriam , in parentes , in amicos gestum collalumve audiverit , aut 

 eximiam sine ulla voluptatis vel commodi spe legibus obtemperantiam viderit , 

 non hujusmodi faclorum honestatem aut dignitatem sentiat , eaque sibi vindicare , 

 si possit , conetur 5 contra , quidquid facinorose patratum fuerit , abominetur. 

 Hoc autem an illo modo afficiamur penes nos adeo non est, ut bonorum fa 

 cinorum vel ipsos sceleratos tangat reverentia , adeo ut morale illud quod diximus 

 discrimen ipsi penitus naturae hominum inhaereat. 



At nulla re magis illud confirmatur quam ilia nostri ipsorum fugane dicam et 

 aversione , aut indignatione horroreque quibus post maltim aut turpe facimus 

 afficimur; cstque is aflectus, quemadmodum Alibertus loquitur, inter camera 

 conscientiae adrniranda , maxime mirabilis ; quippe qui , testantibus medicis , ita 

 hominem excarnificat , ut saepe amens fiat , nonnunquam et ad voluntariam 

 mortem impellatur. Verum enim vero non apud cultiores modo gentes scd et 

 in media barbaric sensus ille honesti viget. Ubi terrarum jacet ille tarn ab omni 

 bumanilate alienus angulus, ubi mentiri et veritatem profiteri, in fine manere 

 et prodere , justum esse et furari , colere et male habere parentes , promiscua 

 habeantur ? Ante desierint homines saporum et colorum diflerentias agnoscere ! 

 Ante , vel potius hoc ipso bruta inter et homines nullum fuerit discrimen ! 



Admittendine sunt igitur ii qui extra hominis naturam vaganles , vel ab edu- 

 catione vel a reipublicse forma , vel aliunde causam distinctionis illius actionum 

 nostrarum in turpes et honeslas repetunt? Ea scilicet in Philautia , ut quibusdam 

 placet , consistat : cunclane indifTerentia proclamentur necessum est ? Bonum 

 namque aut malum quod ex facto consequitur omne vel a circumstantibus pendet 

 vel a fortuna , ut idem illud factum uunc bonum sit futurum , nunc malum t 



