CAPUT III. 



DE DOCTRINIS POLITICK ET EARUM AMBITU. 



Ut hominem videmus certis quemque legibus vitam degere , ita civitates quoque 

 atque respublicae regulis suis certis , aequalibus immutabilibusque reguntur. Sane 

 non esset parum pudendus error , si societates hominum casu in unura confluxisse 

 arbitraremur , fato agi ac fortuna duci } tantum mihi vel Epicurus atque alomi 

 placeant. Fortuita quippe quae nullo inter se nexu certo cententa sint , dissolvuntur 

 et propria moleruunt. Vitae coramunio propria est homini, ad eamque anatura ipsa 

 vocatur , quia solitudo finibus quibusdam naturae intelligent! ac liberas inheren- 

 tibus repugnat , abhorret. Naturae igitur providentia , quae secum ipsa nunquam 

 pugnat , factum est , ut societates humanae ejusraodi leges sorlirentur e quibus 

 homini , ad hos fines niliil deesset. Peculiaris quidem vita , ut singulis hominibus , 

 singulis quoque societatibus est ; haeque nee minus vicissitudinibus continuis ob- 

 iioxiae sunt , nee adolescentiae , virilitatis , quandoque et senectutis eetatibus carent ; 

 mutantur reformanturque , nee ante stabiles solidaeque consistuut quam legibus 

 regantur atque institutis quae naturae ipsarum finibus respondeant ac conveniant. 



Etsi fieri plane non possit ut universae gentes quae simul collectae immensam 

 aliquatenus societam efficiunt , easdem leges sequantur , iisdem utantur institutis 

 ( quod ne sit , locorum , morum atque cultus diversitates et discrimina vetant ) , 

 nemo tamen aliquis negaret varias illas hominum communiones, communibus 

 commodis inter se contineri , iisque omnibus definilos quosdam fines et certa a 

 natura officia incumbere. Homo nempe sibi suaeque imbecillitati relictus con- 

 tinue in eo est , ut quod potissimum habet longeque praestantissimum , libertatem, 

 sine qua moralem vitam tibi non effingeres, amittat} quod cum ipse sentiat ad 

 coeterorum societatis hominum defensionem et tutelam confugit. Hinc suprema 



