alia? verisimiles tantum snnt , alioc aperte in rectam rationcm incurrunt. Ita qiiidem, 

 (ut hie unam earum attingamus) excogitarunt societatem civiletn ipso tempore 

 01 iri . quo homines inter sc expressum incunt contractutn , quo singuli juris sui 

 atque libertatis partcm in commune cedunt; quam sententiam amplexus est 

 Gel. Rousseau, suamque de societate civili doctrinam contractui sociali super 

 slruxit. Meum non est hie raliones exponerc qua; adversus hanc opinionem 

 faciunt (i); hoc unum monebo: si contractutn inodo pro fundamento habeat 

 civilis soeietas , jam plerisque gentibus societatem civilem assignari non posse } 

 aliundeque si homines debeaiit spoliare se parte libertatis suae, ut in societatem 

 veniaut, mire adjuvari tyrannidem, quum fieri non possit, ut quantum quisque 

 juris cederet, staluatur. Ubi ergo nos subsistemus ? quod erit tenendum medium? 

 Homo ipse qua moralis est originem et sinceram societatis indolem nobis patefaciet. 

 Status socialis verus est et naturalis bominum status : huic solitudo est opposita , 

 id est conditio ilia in qua homo sibi uni relict us. et omni cum reliquis ho- 

 minibus commercio carens , sylveslrem vitam degeret. Non pauca in homine 

 signa deprehenduntur, quibus manifestum fit, ipsum natum esse ad vivendum cum 

 caeteris sui generis } quod satis vel ilia qua assidue afiicimur sympathia deside 

 rioque quo ca^teros prosequimur, confirmatur. Atque cum haec ita se habeant, 

 nee civitati aliud sit propositum quam commodis hominum providere , nonne 

 (atendum est, societatis fbrmam atque existentiae conditionem, ipsiusque regendae 

 scientiam in ipso homine quaerendas esse , uti medicinae peritus esse nemo potest 

 nisi hominem noverit, malaque tarn animi quam corporis pen it us habeat per- 

 specta ''' Communio civilis ex variis oritur homiuum necessitatibus et aliquatenus 

 ab imbccillitate nostra robur omne suum mutuatur. Has autem inter necessitates 

 quibus ab incunabulis obnoxii sumus, quibusque sine aliorum ope satisfieri non 

 polest , longe certe nos premunt urgentque eae qua? ad vitam noslram moralem 

 spectant. Ex supra dictis jam clarum est, hancce moralem existentiam evanescere, 

 simulac homini jura sua naturalia libere exercere non liceat; atqui tenendum est , 

 extra societatem mil In m juris naturalis usum convenientem esse} lex igilur ilia 



(i) Yid. op. cit. Q. Torombert. 



3i 



