igitur moralia disciplinae publicae ceu cardo quidam supposita sunt, neque de ea 

 recte judicium instituetur , nisi ex studio philosophize moralis perspiciatur , ad 

 quod felicilatis genus homo natura vocatus sit , quibusque sub conditionibus felix 

 ipse I iii i mis sit. Praeterea et aliud docet quantum sit momentum doctrinae moralis 

 ad leges a quibus societatis perfeclio pendet , rite aestimandas. Quamvis enim di(- 

 fiteri nemo possil, legcm existere a priori, ut ainnt , universalem, omnibus po- 

 sitivis antiquiorem , male tamen atquc perperam ejusmodi lex subito et violenter 

 civibus proponeretur ; civitatibus primo suam quasi infantiam , turn juventutem , 

 ili .in ! MI linn aelatem , denique seneclutem esse omnium ferme populorum his- 

 torian probant. Civitates enim semper intra suos terminos aguntur , eosque mil la 

 praitergreditur ipsis baud SITUS ac lunae suae sunt vices , continuo atque immu- 

 tabili ordine , quateuus nihil extrinsecus obslet , sibi succedentes. Populi nimirum 

 instrumento musico similes non suut , in quo quidquid libuerit canenti canere , 

 SIP nl.it: et plan 1. 1- sua habent tempora suamque aetatem qua culturam admittant, 

 ueque omni anni temporc promiscue arbores inseruntur. Non exiguae sane artis 

 est , definire ad quern culture gradum gentium vita turn rationalis turn moralis 

 processcrit. Saspe rmihi, quod morborum populi vel ejus sanitatis signa non callc- 

 rent, spe sua exciderunt , normam polilicam intempeslive recipiendo rejicien- 

 dove. Saepe respublica3 , modo quod potuissent non sunt ausae , modo , quod 

 non audere debuisscnt, fecerunt , tiatuncque quasi obnixae seque suosque per- 

 didere. Agricultura, commercia, industria quaevis, artes, scientiae, opes, educaiio, 

 libcrtas, consuetudinum morumque cultura , totidem quasi gradus esse videntur, 

 quibus naiura duce ad summam culturam populi progrediuntur$ quam successionem 

 si invcrtas, fructus peregrines arbori supcraddis, pyramidemque reponis in capite. 

 Patet igitur eum, qui civitatem legibus muniturus est, necesse esse indolem ac 

 statum moralcm hominum omnino habere cognitum ^ quod qua radone is qui 

 in pectus humanum meditando non penetraverit, aut facullates viresque humanas 

 studiose inquisiverit , facere possit , nequaquam video , quippe quarum solum usu 

 homo ad sum mum dignitatis apicem non modo ducendus est, sed etiam quam 

 facillime ducitur. 



Altcram porro quod attinet disciplinas politicae partem , quam legibus crimina 



