C 266 ) 



civilis principia omnesque cjus condiliones perpeaderemus } si examinaremus 

 quibus sub conditionibus fieri possit ut homines, entia fmita et libera, socielate 

 conjuncti, juribus naturalibus uti valeant, quin aliorum eutium , iisdem juribus 

 gaudenlium , jura coactione physica laedant} et dein perpensis conditionibus ad 

 societatum formationem requisitis , si videremus singulas conditiones sub quibus 

 eaedem finem sibi propositum consequi valeant ? Jam enim luce clarius evaderet 

 pacto sociali virtutem fundameuto esse , ita ut idem absque ea stare nullo modo 

 possit 5 ideoque civitatis cujuslibet civibus virtute destitutis, hujusce civitatis fun- 

 damenta quati, civitatemque ipsam in eo esse, ut mox perturbationibus pervertatur ; 

 jam omnibus pateret , omnium conditionum a quibus civilatis cujuslibet constitutio 

 pendet , ne unam quidem esse quae sine omnium societatis mcmbrorum virtute 

 existere possit. (Conf. inter alios clar. Spiuozam, tract, theol. polit. , cap. XVI.) 

 Quoniam vero hujus rei examen ex ordine instilutum longius a meo proposito abest, 

 quippe cujus prae omnibus est asserliones argumentis fulcire bistoricis , cum porro 

 eaedem animadversiones saspius in dissertationis cursu , data occasione , occurrere 

 clebeant, aperte rern nobis propositam aggrediemur, probandt) primo civitatem 

 moribus depravatis utentem ne optima quidem constitutione salvain esse posse. 

 In qualibet civitate, nisi ad summum culturae fastigium vencrit ( et illas qure 

 ad hunc gradiim proxime accesserunt, procul adhuc ab eo absunt ) , omnium 

 commoda sibi invicem adversari debent : cuique civi ratio sua praecepta suggerit 

 iis quae societatis corpus ratio publica docet , opposita atque contraria 5 neque 

 fieri -potent , nisi agente virtute, ut quisque utilitates suas publicis utilitatibus post- 

 ponere sciat. Itaque corruptis in civitate moribus, duo in eadem elementa inter 

 se pugnantia aderunt; privatae voluntates acriores fient, voluntati reliquorum 

 repugnabtmt , proprii commodi studium communis omnium erit lex; quilibet 

 primo sibi , dein reipublicaa studebit , quse res imperil felicitati , prosperilati atque 

 vigor! omni ratione repugnat. Quo facto , frustra sperabis fore ut optimis quidem 

 legibus mala immineutia arceri valeant. Namque leges nonnisi ad morum in- 

 tegritatem servandam moresque integros regendos juvare possunt $ moribus vero 

 depravatis (quod praesertim dolendum est!) eaedem, sensim infractae, eo tandem 

 veniunt, ut nullam amplius vim habeant. Potentissima enim auctoritatis publicae 



