( 282 ) 



dente communique thesauro ad suas cupidines explendas utente,eam deserentes, 

 ct Spartanis se jungentes. Vide, apud Judaeos , urbem unam ab aliis omnibus 

 tribubus oppuguatam atque castigatam. Vide antiquissimas Graeciae gentes , 

 feroces , vastationum avidas : se invicem depopulantur ; quaelibet fmitimarum 

 suarum iram ultionemque movet : dubitas-ne quin omnes temporis puncto subactae 

 fuissent , ni culturae ac humanitatis genius eas ad praeclarissima facinora reservans , 

 quemlibet ab illis hostem arcuisset ? Forsan incitabantur amore patriae , quam 

 ditescere cupiebant , hi vastatores : quid vero evadunt sensus nobilissimi , sine 

 virtule rectisque moribus ? Quis dubitat quin Turcarum imperium jamdudum 

 deletum fuerit , ni Europaearum potestatum mutua invidia sustineretur ? Quid 

 amplius ? Unus quidem civis corruptus integrae genti exitio esse polest : lieu ! uonne 

 periit Ilium unius ob noxam ? 



Populus quilibet, qui aliorum populorum jura et libertatem aspernatus, do- 

 mitor fit, alienisque terris terras suas auget, ni magna virtute ab hoc facinore 

 redemptus sit, populumque subactum, sicut pater-familias filium adoplivum, 

 habeat, ut eumdem sibi devinciat (quod raro fit apud hujusce generis populos) , 

 semper iniqiue occupationis poenas luet; namque: aut populus subactus imbellis 

 erit , et in hoc casu , domitor debilitatus erit , quin novas vires acquisiverit 5 et 

 cum postea ab aliis gentibus sua vice lacessetur, continendus ei aderit populus, 

 qui, non modo non erit ei auxilio, sed ei erit impedimenlo, eutuque coget copias 

 suasspargere,impensasque augere. Imo talis populus imbellis, probabiliter corruptus 

 orit ; domitoremque suum corrumpendo , ab eo funestissimam exiget ultionem. 

 Aut, contra, subactus populus bellicosus erit} et tune victor, prseterquam quod 

 in illo subigendo debilitatus erit, contintio vires suas minuere debebit, ad eumdem 

 continendum $ et ei insuper in sinu suo aderit , si exteriorem patiatur aggressionem , 

 hostis formidabilis. Hanc opinionem Persarum , Grascorum , Romanorumque 

 historia plurirnis exernplis probat. Imo ad hoc attendamus 5 nimirum : moribus 

 attcnte et continue esse advigilandum ; ideoque , quo latius fit imperium , eo facilius 

 in illud depravationem irrepturam. 



Quid vero fiiturum erit, si domitor non modo victorum juribus non parcit, 

 sed et eosdem opprimit, in eos tyrannice saivit, eorum caedem facitP Totidem 



