( 297 ) 



Illud cst magnum beneficium hujus induslriae sludii quo liodie populi agitantur, 

 quod , ut animadvcrtimus , saluberrimam illam in moi ilms mutationem apud illos 

 profert , tarn avide appetitam , et quam forsan industria sola gignere poterat. 



Rcgna in quibus reges sufFragiis eliguntur , magis adbuc quam alterae monar- 

 chic, civium virtute sustineri debent; nam sine hac condilione, impediri nulla 

 ratione potest quin civilati toties pernicies immineat , agentibus nempe conspi- 

 rutionibus ac ouinis generis artibus , quse electiones coraitantur , civitatemque 

 commoveut. Quin imo : ille cui civitas venundata fuerit, sua vice eamdem di- 

 vendere non dubitabit 5 impensasque erga potentes facias , debiliorum ruina 

 resarcire : jam omnia vcnalia fiunt , paxque ipsa nil nisi continua oppressio evadit. 

 Sed quid de civitate fiel, si cives , virtute, patriae amore, felicitatisque publicae 

 studio non conjunct!, omniaque liisce momentis posthabenda esse non persuasurn 

 habentes, duos simul competitores eliganl ? Jam, heu! bella civilia civitatem 

 dilacerabunt , eamque sanguinolentam hostibus finitimisve tradenl! Inutile 

 est , uli arbilror, opinionem meam Poloniae, praesertimquc Romas post Neronem 

 kistoria confirmare : ultro omnibus sese offert. 



Quod vero ad despotismum (quern errore celeberrimus Montesquieu inter 

 civitatum vere talium formas receusuit ) theocratiamque attinet , clarum est de 

 iis in nostro argumento agi nou posse 5 quum nimirum prior nonnisi monarcbiae 

 corruptio sit , ac tantummodo obtinere possit apud populum nimia depravatione 

 laborantcm , ut aliam formam servare valeat} posterior vero vigcre non possit, 

 nisi apud populum nondum satis cultum , ut civitatis formam humani generis 

 uccessitatibus aplam atque accommodatam,rccipiat, (nota 11.) 5 ideoque neutrum 

 unquam optime conslitutum esse possit. 



a. De Monarchia constituta. 



Civitatis forma conslituta sic dicta , ab antiquis tarn laudata atque exoptata 

 ( conf. Stobcei eclog. , p. a5i et a53 ; Polvbium, in fragments ; Ciceronem , 

 de rcpublica ,1. I ) , licet beneficos ejus eflectus non experti fuisseut , cum ex 

 mouarchicis , democralicis , nee uon aristocralicis elementis constet, sequitur 



38 



