( 3o3 ) 



Eodetn modo in civitale exstant pluriraae consociatioues , quarum unicuique 

 sua sum commodu. Si vcro rem gerentes ex populi opiniouc , id esl , secundum 

 necessitates utilitatesque generates nou gubernent , harumce omnium consocia- 

 tionum fiuis atque voluntas continuo rem gereutium consiliis pugnabuut; unde 

 sequetur hasce consociatioues tanium fructum uon percepturas esse . quantum 

 sperare potuissenl; ideoque nationem divitiarum incremento esse privandam. 



I mi i cum magna suscepta semper a rebus publicis pendeant, statim ac hae 

 civibus pecunia valentibus suspectae evadunt , nil suscipere audent : namque 

 homo tanltimmodo amplius acquirere conatur . cum in tuto sunt ea quae jam pos- 

 siilci. certiorque fit se opes suas industria sua auclurutn fore. Avaro similis igilur, 

 qui prope arcam suam rebus caret omnibus , natio ut opibus suis ad necessitates 

 suas explendas diviliasque augendas utatur, non commiltet. Illud probat 

 exemplum omnium dcspoticarum civitatum, regionumque in quibus rem gerenles, 

 veras ceconomiae politicae regulas ignoranles rejicientesve , populi vocem con- 

 tempserunt. Hisce civitatibus vero si Britanniam , plurimasque Americae regiones 

 conferamus , ibi populum libera aemulatione , activitateque ab omni timore om- 

 nique obstaculo immuni ductum , ad maximum prosperitatem (quae sine dubio 

 nonnunquam causis fbrtuilis cohiberi potest , sed nonnisi in aliquod tempus ) 

 incedentem videbimus. Ut uno verbo dicam, aul imperantes opiniouem publicam 

 sacram habebunt eamdemque observabunt , aut industria languescet , populusque 

 pauper evadct. 



Quod si interdum evenit ut , errore propriive commodi studio ducta , populi 

 pars rationes postulet quae, prima specie forsan opportunae, postea perniciosae 

 evaderent , rem gerenles prudentes dcbent, sine dubio , hisce postulatis omni 

 opera obsistere. Attamen si haec opinio , licet falsa , generalis esset alque per- 

 tiuax , contendere non dubito rem gerentes ei obedire debere , quouiam primo 

 nil unquam sponsor esse poterit hosce , in casu spcciali , populi vera commoda 

 melius noscere quam populus ipse ^ quoniam , insuper . etiamsi hoc cerium foret, 

 ex hac scissione malum enasceretur majus illo quod vitare vellent : namque uon 

 soltim cives omnes quorum interesset, omnesque consociatioues, quae, niem- 

 brorum suorum concordia , multum in civitate valcnt, continue summae potestati 



