( 3o8 ) 



etiam , cum Philippus II hancce* tyrannidera exerceret, industriosissimas ideoque 

 ditissimas ac potentissimas imperil sui provincias amisit , longo in bello opes suas 

 exhausit , commercioque suo necnon plurimis insulis spoliatus est. Apud Batavos 

 vero , ubi conscientiae libertas latior eral , industria maxime florebat. 



Respectu harum migrationum vero , qualicumque causa proferantur , insuper 

 notandum est illas fere semper ab istis qui oppressione eas proferunt, prenas 

 exigere. Hujus rei testes sunt celeberrimi Guillelmi Taciturni expeditiones , 

 necnon etiam Athenis Cleobulus , Tbebisque Pausauias. Praterea soepe populi 

 exteri hac occasione utuntur , specie quidem auxilii migratis fereadi , ad horum 

 patriam invadendam. Quod probatur historia Gallias recentiore , multarumque 

 aliarum regionum. 



Contra , quot beneficia conferunt opinio , opinionisque unitas? In civitale 

 opinione sustenta , cives , ad constitutionem suam servandam asque ac rem suam 

 gerentes tuendos , bonis suis , suis commodis omnibus renuntiabunl } tributa gra- 

 vissima ac onerosissima patientur , et quidem talia , qualia princeps latissimo 

 imperio usus , exigere non auderet , namque cum persuasum habebunt necesse 

 esse ut illis se submittant , base onera illis graviora erunt quam horum onerum 

 sensus : cujus rei , in alia civitate , contrarium obtinebit , in qua nimirum mali 

 senstis semper malo ipso major erit} sic rem gerentes, opinione freti, bane 

 unanimitatem , hanc devotionem ad libitum dirigere poterunt , maximaque ex 

 ilia fructum percipient. Denique non ubique pecunia opus erit, quae caeterum 

 pessimum est incitamentum. 



Adest historia ad hanc opinionis mirandam potentiam testandum , ut et nobis 

 testis fuit ad probandum quam funestus sit ejusdem defectns. Epaminondas 

 frustra Sparta? castrorum hostilium ignes primus ostendit 5 frustra Darius Xerxesque 

 innumerabilibus copiis Grteciam inundant ; frustra Persarum reges jEgyptios iterum 

 atque iterum subigunt ; frustra Austriae principes Hungariae jugum gravius im- 

 ponere conantur : opiuio hosce populos sustinet : Sparta , post Magni Thebani 

 mortem , potestatem suam recuperat $ Athenae , Sparta atque Platea immensum 

 hostium numerum repellunt, Persisque brevi sua vice occupatur atque subigitur 5 

 Hungaria privilegia sua servat : Leopoldus I , Josephus II, ac Franciscus II opinionis 



