( 3i5 ) 



ratione opinionis hcsio in nonnullis monarchicis civitatibus industrial ac pros- 

 pcritati publicac nocuit : scilicet respectu coloniarum. Cum enim Hispaniae 

 J .usiiaiii.r , Galliae atque Angliae principes colonias suas ut imperii provincias 

 remolas habcre debuissent, eas , contra, falsa majoris lucri spe dmii. maxima 

 tjrannide oppresserunt. Sic primo indigenas rebus omnibus quas possidebant, 

 spoliaruut } dein eos omnis generis sacviliis ad metalla erucnda coegerunt j coloni 

 nullum nisi cum metropoli commercium agere poterant , ad quod obtinendum 

 maxima severitate opus fuit T et quidem mortis poena , adeo ut , cum bis fame 

 borrenda , post terrae motum , insula St.-Domingi laborarel , praefectus non 

 ausus sit in Jamaicam mittere ad auxilia petenda : unde pestis mortifera , et 

 triginta mill mm incolarum jactura, donee tandem ne ullus quidem nunc indigena 

 in bac insula supersit. Quinam vero hujus nefandae oppressionis effectus ? Mo- 

 nopolium islud, aliis aliorum operis fructus tribuens, in hisce laboris amorem 

 fregit } ad colonias sustentandas, in illis merces altiore quam alibi pretio emere 

 debuerunt ; impensae ad hoc monopolium tuendum necessariae , coloniarum 

 reditus longe superaverunt : et denique ad rebellionem ob hasce vcxationes 

 semper imminentem comprimendam , milite perpeluo uti debuerunt 5 quod 

 impeusas multum adhuc auxit , et quod tamen impedire non potuit quin tandem 

 hai regiones oppressor jugum excuterent. 



Perniciosissimas sa3pe etiam sequelas habent tributa invito populo imposita ; 

 quippe quae omnia opinionis loesionis mala proferendo, nonnunquam etiam po- 

 pulum ad rebellionem movent. Sic praster ea qua? de Gallis Roman subjectis 

 supra i <! 11 limns , recentioribus temporibus in Gallia rebellio orta est ob salarium 

 tributum 5 idemque aliis in regiouibus obtinuit. 



Opinionis observandae ea est necessitas , ut princeps optima quidem mente 

 dm t us non committere debeat ut unquam sine ejus assensione agat. Bonus tyran- 

 nicusque simul Josephus II recens hujus rei exemplum ofi'ert. Du bord du tom- 

 beau . ait historicus quidam . il put entendre les maledictions de ses peuples : 

 chatiment cruel pour un roi bien intentionne, et qui doit apprendre aux princes 

 1 1 1 M| ne faut pas se jouer de [opinion et des vceux des nations , et que les lois, 

 meme les plus sages , ne doivent jamais etre impose'es arbitraircmenl. 



4o. 



