(3i8 ) 



nestissima , qua adstante , populus , demisse jugum subiens , omne patrise studium 

 amittet , nulliusque vis activae capax evadet. 



Forsan nonnulli arbitrentur rem gerentes , si oppugnante opinione agere velint , 

 itinere suo prohibendos fore , eorumque perniciosam potestatem , hoc magno 

 deficiente praesidio , brevi irritam faciendam esse ; sed nimis multae , heu ! exstant 

 rationes quibus potestatem satis diuturnam tenere possint , ut hac corruente , 

 corpus sociale vulnere alto saspeque insanabili consauciatum fuerit. 



Denique monarchia constituta florere nequit , sine perfectissima harmonia atque 

 concordia inter principem , optimates atque populum , eo quod hi tria sunt civi- 

 tatis elementa , deficienteque hac inter tria elementa conjunctione , civitas non- 



nisi chaos evadit : 



Congestaque eodem 



Non bene junclarum discordia semina rerum. 



At hie consensus , haec plures inter varias personas consiliorum unitas , non- 

 nisi intermedii alicujus ope obtinere potest. Atqui hoc intermedium , quod prin- 

 cipes populorum vota docet , ut ea explere possint } quod iisdem virorum in 

 quibus fiduciam qua erant iiidigni posuerant , delicta denuntiat $ cujus absentia 

 in regnis tyrannicis atque despoticis tot tantaque mala ineluctabilia gignit , hoc 

 intermedium est opinio publica , divinae illi nuncias similis , quae mortalibus 

 deorum jussa , immortalibusque hominum preces ferebat. Nonnisi opinionis pu- 

 blics opera tolli potest medianus iste paries qui semper principem a civibus , 

 hosque inter se , segregat. 



Et ne objiciant continuis opinionis reclamationibus rem gercntium incepta ac 

 consilia impediri , eamdemque saepe loqui videri , cum revera nil aliud sit ac 

 factiosorum pravorumque civium clamores. 



Hoc ultramontaneum objectum jam diluimus , nuncque satis erit libertatis pu- 

 blicae inimicis ostendere una ex parte regiones ubi opinio comprimitur , ubi ideo 

 nemo committit ut unquam rem gerentibus contradicat, sicut in Hispania, 

 Italia , omnibusque tyrannicis despoticisque imperils , et alia ex parte regiones 

 ubi quilibet seritire quae velit , et quae sentiat dicere potest , ubi rem gerentes 

 nunquam e vestigio se movent, quin cives sententiam suam libere et intempe- 



