f 3a4) 



NOTJE. 



( Nota A. ) Plutarcbus revera hosce motus cujusdam regis Eurycthionis immutationibus tvibuit. 



{Nota B. ) Dolendum est sane hanc artcm gymnasticam apud nos adeo obsolevisse; etenim 

 nisi corporis vigorem omnino nihili ducat , axiomaque mens sana in corpora sano negare 

 velit , nemo inficias ibit corporis exercitationes , moribus scilicet congruentes coelique condition! 

 accommodatas , maxiini in iiistitutione juventutis moment! esse, hujusque partcrnque esse neccs- 

 sariam. 



( Nota C. ) Caetero servitus , hoc institutum humanae naturae repugnans (Romani ipsi earn de- 

 finiebant constitutio juris gentium, qua quis contra naturam alicno dominio subjicitur) ; 

 moribus omnino oppositum est. Homo enim contemptu laboraus , personalitate quodammodo 

 dignitateque morali privatus, virtute praeditus baud facile esse potest ; adeo ut Aristoteles nullam 

 virtutem servis aptam esse arbitretur. Dominus itaque cum servo pravos mores imbibit , et prae- 

 terea omnes virtutes despicere assuescit: superbus fit, iracundus, acerbus , crudelis , piger, vo- 

 luptuarius. Apud Romanos , insuper , qui cives bellis continuo absumtos supplere debebant , 

 progressu temporis tanta libertinorum , ad unum fere corruptorum , facta est copia , ut Roma 

 tandem fere omnino hisce repleretur, manumissionesque legibus jElia Sentia ac Furia Caninia 

 restringi deberent : quae copia depravationem auxit, motusque civitati funestissimos protulit. Ser- 

 vitutem igitur inter prascipuas Romanorum corniptionis atque occasus adscribendam habeo ; 

 praesertim cum leges dominorum intemperantiae omnem licentiam darent , civesque , servis non- 

 nisi contubernium concedendo, corrumperent. (Hanc ultimam dcpravationis causam sapienter 

 arcere conuti eraiit Longobardi , statuendo nimirum , si dominus servo cuilibet contubcrnalcm 

 eju corruptione arriperct, bosce ambos fore liberos.) 



( Nota D. ) Caeterum severa Lycurgi legislatio ne mira nobis videatur. Ante philosophos quosdam 

 ultimi aevi , J.-J. Rousseau , Mably , etc. , philosophi speculatores omnes apprime perspexerant 

 ( quin hujus phacnomeni veram causam dctegerciit remediumque suspicarentur ; inventa nostris 

 temporibus reservata), artibus et commerciis , opes divitiasque suppeditantibus simulque cul- 

 turam promo ventibus, universes populos qui ea coluerant , depravatos fuisse. Sic Lydios Cyrus 

 vult continere ; sed miles perpetuus ejus thesauros exhauriret , oppressio rebellium foveret : fa- 

 ciliorem certioremque rationem quaerit : commercia apud eos introducit ad cos depravandos ac 



