(345) 



G. Mcdicamen vim agendi intra sc rctinct, qunc scnsibilis redditur slatim ut 

 superficies vivens illius suscitat cxercitium , istius actionis, inharemis medicami- 

 iiilms, ratio semper excitavit medicorum curiositatem ; alii earn tribuebant ele- 

 mento invisibili , in hiscc volatili, in illis lixo, alii praesentia? acidi, salis, etc., 

 atqne ex istius principii imaginarii aclione profluere conlendebant omnes efTectus 

 medicaminum actioncm sequentes } alii meclicaminuni effectus in oeconomiam 

 modo mechanico explicare voluerunt ; in illis supponebant moleculas variae f'ormae 

 et figuras, in aliis acutas, in aliis conicas , etc. ; demum semper in medicaminum 

 materia quaerebant vim agendi internam, atque individuum in quo evolvebatur 

 vis ista, et qui considerandus est, uegligebant. 



H. Medicaminum proprietates variae suut pro variis organis : aliquando agere 

 videntur modo mechanico , uti praepulsione , acutione , vindicationeque, aliquando 

 modo chemico , uti calefacieudo , phosphorescentia et azotisatione \ haec omnia 

 fiunt contaclu medicamiua inter et organa } attamen ilia mine modo directo , 

 nunc iudirecto agunt. 



/. Si medicaminum vis essentia adhucdum ignoratur, illorum character po- 

 tenliacque extensio melius agnoscuntur : revera sensiles redduntur diversis phaj- 

 nomenis , medicalionem constituentibus. 



MEDICAMINUM ACTIO IN CORPUS VIVENS. 



J. Medicaminum actio tan turn evolvitur contactu : 1 cum superficie gastro- 

 intestinal! 5 a cum ilia crassorum intestinorum ; 3 cum cute \ 4 cum oculorum 

 superficie} 5 cum membrana pituitaria; 6 cum ore intemoj 7 cum vasta 

 viarum respirationis superficie ; 8 cum ductu auditorio interno \ 9 cum urethra 

 etvesica} 10 cum vagina aliquandoque cum utero. 



K. Ut medicaminum actio, pro superficie, cui applicantur , in statu normal! 

 varia , ila et illorum sjmpathia , absorptionisque gradus ^ haeque varietales prae- 

 sertim conspiciuntur in statu pathologico : sic , v. g. , ventriculus , in quern sae- 

 pissime agunt medicamina , ab aliis superficiebus multum differt tantum sympathia . 

 quantum sensibilitate et absorptionis gradu ; ergo ad medicaminum agendi normam 



44 



