O R A T 1 0. * 



movebant conditae ubivis per Europara Acade- 

 miae et Univcrsitates. Maxime vero studia eli- 

 ciebantur moralia , ut pateret , rudibus hisce 

 gentibus altius quid inesse , quam ceteris , quae 

 hactenus primas gesserant in orbe partes ; 

 vim suam moralem in dies exserebat Religio 

 Christiana. Ita religionis sensu imbuebantur 

 gentes. Quae medio aevo Ecclesia fere rege- 

 bantur, hae jatn ipsius religionis amore arde- 

 bant. Hie illic exstiterunt, qui libertate Reli- 

 gionis vindicanda ad majora gentes Europaeas 

 excitarent. Surrexerunt ita populi, vinculo- 

 rum pcrtaesi, libcrtatis suae conscii; liberta- 

 tcm petunt, non agendi tantum, sed vero sen- 

 tiendi, loquendi, imo cogitandi. Alunt liber- 

 tatis huncce ardorem inventa Typographia, 

 detecta America , reduces jam in Italiam Mu- 

 sae; tbvent ilium studia gentium inoralia* In 

 luccm prodeuntibus Reibrmatoribus , gentium 

 ducibus et antesignanis , ecce ! indolem suam 

 plane explicare videntur gentes, ad maturi- 

 tatem ingcnii animique accedentes , ut Religio 

 fere vis inotrix exstiterit totius vitae gentium, 

 Haec in gcntibus septentrionalibus alliores c*~ 



