J U R I D I C A. 13 



hie motivus contractui , tanquam Conditio , adjec- 

 tus fuerit ; quoniam caeteroquin revera constat , 

 contrahentem contractum inire voluisse , neque ex 

 eo , quod dixit , de motivo illo impellente concludi 

 potest, eum, deficiente eo, non contracturum fuis- 

 se. Praeterea non videmus , quomodo error ille in 

 motivo trahi possit ad ipsam substantiam objecti , 

 quae lege expressis verbis requiritur. 



Porro ultro intelligitur, hie semper agi de errore 

 facti, nunquam de errore juris , dum constet, juris 

 quidem ignorantiam cuique nocere (i). 



2. Cum aliquis vi coactus sit ad contractum 

 ineundum, de hoc contractu non tenetur; nam, 

 quamvis coacta voluntas , voluntas quidem sit , et , 

 qui mavult, velit (2); tamen talis voluntas libera 

 dici nequit, et praeterea, ,, nihil consensui tarn 

 contrarium est, quam vis et metus " (3). 



Olim autem in Francia haec magna differentia 

 erat inter errorem et vim, quod ille contractum 

 nullum reddebat , haec tantum locum faciebat res- 

 cissioni (4); Codice vero omni discrimine subla- 



to, 



(1) V. L. 9. pr. ff. de Jur. et fact, ignor. Add. Malle- 

 villius, Analyse raitonnle de la discussion dn Code Civil au 

 Comcil a"Etat, ad art. mo, et De I vin c., 1. 1. , pag. 99. 

 seq. Vid. etiam art. C. C. 2052, ibique Pa ill ie tins, 

 Manuel de droit Fran fats. 



(2) Vid. lex 21. . 5. ff. quod metus causa. 



(3) V. 1. lex n6. dc R. I. 



(4) Cf. Poth., 1. 1. 11. 21. Add. Delvinc., 1. 1. pa^. 

 ioa. 



