J U R I D I C A. 81 



Dicamus autem potins facta, quae constitiumt 

 causam obligationis juridice contra bonos mores , esse 

 ea,quac communi hominum in hac civitate(i) sen- 

 tentia, ita moribus adversantur, ut aut in malum 

 excmplum , aut in publicae civitatis salmis perni- 

 ciem alio modo tendant. Quoties igitur in tails 

 facti attt rei praestatione vcrsetur obligatio , toties 

 nulla cst, nullamquc rcddit conventionem. 



Neque hac in re igitur ullam adesse crcdimus 

 difFerentiam inter jus Romanum ct hodiernuni. 

 Eodem rcdeunt Ulpiani verba: Generaliter 

 noviraus turpcs stipulationes nullius esse moraen- 

 ti. " Sic vero Papinianus: nam , quae 

 facta laedunt pietatem, existimationem , verecun- 

 diam nostram, et (ut generaliter dixerim) con- 

 tra bonos mores sunt , nee facere nos posse , 



,, credendum est " (2). 



Vi- 



(i) Acldimus in hac civitatc , quoniaiti longe abest, ut in 

 omni civitate eadem habeantur honesta, cadsra inhonesta. 

 Contrarium e Romanis scriptoribus egregie ostendit Corn. Ne- 

 pos, in praef. ad viras excel!, virorum: Non eadem scilicet 

 omnibus esse honesta et turpia, sed omnia majorura insti- 

 tutis judicari." Utitur hie Romanorum et Graecornra exera- 

 plo, quid vero, si ipsorum Roraanorum cum hodiernorum po- 

 pulorum moribus comparemus? Quantopere turpis, mori- 

 busque contraria nobis esset tota ista de servis doctrina; ut 

 taceamus de jure illo , quo pater propter domesticas mas li- 

 beros impune nccare potuit: quippe de quo, an revera sic 

 scse habucrit, multi dubitanr. 



(d) Vidd. Lex. 26. fi~. de V. O. et Lex. 15. flf. dc Condit. 

 lastit. 



PINT. F 



