2 COMMENTARIUS DE TERTIO STATU 



consilium non potestatera praesentium plerumque tantumadhibitum, 

 aliaque desiderata fuisse, quae nostratibus Ordinibus conveniunt '. 



Porro quum academicum quaesitum supponat Tertii (ut modo vo- 

 camus) Ordinis originem quaerendam ea aetate, qua jam Brabantia 

 ducatus titulo cohonestabatur, otiosam insumeremus operam monu- 

 mentis saeculo XII antiquioribus evolvendis et lustrandis. Saeculi 

 proinde nominati et insequentium acta potissimum rimabimur, et, 

 ut quaesitum assequamur, perscrutabimur. Quia vero dissertationis 

 prolixitas non modo lectoribus fastidium parit , verum etiam eorum 

 attentionem judiciumque perturbat, quantum res patitur, brevitati 

 erit opera data. Ad rem properemus, patriae constitutionem, clarita- 

 tis gratia, praevie nonnihil explicando. 



Belgicae universae facies, a vetere ilia, quam a~te Godefridi Bar- 

 bati tempora habuit, minim quantum post sit mutata. Ilia enim tem- 

 pestate oppidorum et libertatum seu Franc hisiarum (si ita ex instru- 

 mentis loqui liceat) exiguus adhuc erat numerus, magistratuum 

 parum compositus ordo, continuus armorum strepilus : verbo, ruptis 

 iniquitas habenis in omne , quod volebal facinus , impune baccha- 

 batur 2 . 



Postquam vero Godefridus Lotharingiaeducatum estadeptus , ejus- 

 que portio Brabantiae, qua feudalis, hereditarie ad posteros trans- 

 mitti potuit, omnia paulatim in meliorem ordinem fuerunt redacta. 

 Hie enim princeps armis strenuus rebelles ad obedientiam coegit ; 

 pietate et religione ductus, loca vastatoris fecit esse domos salvatoris, 

 et quae ferali lustro erant deputata, in meliores usus servire curavit 3 ; 



1 De illis conventibus ita Hincmarus Remensis, cui Francorum status fuit notissimus : Consue- 

 tudo autetn tune temporis (Caroli M.) talis erat, ut non saepius, sed bis in anno Placitaduo 

 i. tenerentur; unum, quo ordinabatur status totius regni. ... In quo placito generalilas 

 universorum majorum tarn clericorum quam fatcoruwconveniebat. Seniores propter consilium 

 ordinandum; minores propter idem consilium suscipiendum , et interdum pariter tractandum, 

 ii et non ex potestate, sed ex proprio mentis intellectu , vel sententia confirmanduni. Epist. \IV 

 ad Proceres regni, apud Bouquet, torn. IX, p. 267. Qui plura ea de re cupit, adeat Glossarimn 

 Du Cange , ad voces MALLUM , CAJIPI MAUIV, etc. Opusc. AgobarA , etc. 



2 Lamb. Schaffnab. ad an. 1072. 



3 Vide Dipl. Miraei, 1. 1, p. 90, edit. 1723. 



