4 COMMENT ARIUS DE TERTIO STATU 



cipiorum potissimum consistebant in libertate bonorum et persona- 

 rum ea inhabitantium aut ad ea commigrantium. Qui servilis aut 

 censualis erat conditionis, uti ea aetate plerique ruri adhuc erant J , 

 post annum, ut plurimnm , et diem habitationis, a private suo domino 

 erat liber et immunis 2 ;ejusquoquebona, exquibus ante annum pen- 

 debat i^lud tributum, quod vernacule jaerscot dicebatur, erant libera 

 et exempta 3 . A teloniis et vectigalibus in alienis quoque terris non 

 raro libertate gaudebant 4 . Magistratuum communes burgenses subinde 

 partes et pene corpus constituebant. Pro delictis in oppidis seu liber- 

 tatibus commissis, ut plurimum duplo minus 5 vapulabant, quam ex- 

 tranei, variisque aliis favoribus gaudebant. Quum autem tot actantis 

 prae vuricolis donati essent privilegiis oppidani , seu, ut vocari male- 

 bant, burgenses, oppidaet libertates inhabitantes, multi ruricolae, 

 quasi agmine facto, agros deseruere, et in oppida commigrarunt, pri- 

 vatisque suis dominis valedixerunt usque adeo , ut res in magnum 



1 Qui hujus asserti probam clesiderat, adeat Diplomata Mirai, t. 1 , pag. 289, 315, 762, et 

 t. II, p. 817; Butkens, Preuv. des Troph., pp. 82, 60, 68 , 89 , edit, novis. ; B. Le Roy, Not. 

 Marclnon. S. R. I., pag. 389, 471; Miens, Charter-Boek , t. I, pag. 194, 498, elc.Ubi, uti et 

 millenis aliis locis, servorum mentio ; sed unus pro cunclis, si libeat, videatur Anton. Matthreus, 

 deNobilit., lib. IV c. IX. 



2 Praeter ipsum libertatis noraen oppidis concessum , id manifeste in quibusdamdiploraatibus 

 exprimitur, quae quidem invicinia data sunt, sed ad morera communem totius Belgicaecondita 

 fucrunt. (i Ex quo (inquit circa an. 1168 Balduinus Flandriae et Hannoniae comes) aliquis in 

 oppido Gerardi-Montensi haereditatem acquisierit , si oppidi iustituta secundura judicium sca- 

 binorum tenuerit, liber erit, cujuscumque conditionis fuerit. A pud Grammaye, pag. 41. 

 Idem reperitur in legibus Mariakerkae datis an. 1238, art. XI et XIV, apud eumdem Gramm. , 

 seu potiusLindanump. 107, edit Lov. 1708. Ethucetiara faciunt diplomata apudBulkens, p. 46; 

 Mieris , t. 1 , p. 222 , ubi haec in cbora Haerlemensi : Postquam aliquis fuerit oppidanus , nulli 

 tenebitur esse sercus. 



3 V. Kluit, Primae lineae Coll. dipt., p. 130; item, vol. IV, Hist. Hoi., p. 723, 724, 908, 

 edit. 1780. 



4 Miraeus, t. I, Dipl. , p. 198. 



5 Ita satis edocel citatao legis Mariakerkae art. XII : Si quis extraneus ... in Burgensem 

 infra libertatem liberae villae excesserit , duplici poena puniatur. n Loco cit. : quibus similia 

 referuntur in Choris Medioburgensi , Domburgensi el West-Cappellensi , apud Mieris, Charter- 

 boeck, pag. 6, 170, 182 , 189. item in legibus Lovan. an. 1211 , apud Divseum : Oppidanus. . . 

 si couvictus fuerit o solidos persolvel; alienus de obulo solvet 40 solidos. Annal. , oppid. 

 Lov., p. 7 , edit. Lov. , 17S7. 



