28 COMMENTARIUS DE TERTIO STATU 



Ratio nobilium facile fuerit (neque infirma), quod rure possiderent 

 ingentia bona , et sibi subjectos haberent homines snosfeudales, cen- 

 suales seu mansionarios , Laten et eygelieden ', qui propter servitium, 

 quod eorum domini nobiles, principi, ut vasalli debebant, ab insolitis 

 talliis et exactionibus per principes exigi subinde solitis, erant liberi, 

 atque ideo absque dominorum consensu gravari non poterant ' ; cum 

 ergo de talliis seu insolitis impositionibus ageretur sive in comitiis 

 sive extra, aut de aliis rebus, tales homines aut dicta bona multum 

 tangentibus, non magistratuum sed nobilium erat pro his respon- 

 dere , uti et gravamina pati , atque adeo pro communi populo ruri 

 commorarite quodammodo comparere videri poterant. Ast quum mu- 

 nicipia et oppida (rectores inquam) nori tantum cives suos intra 

 moenia aut libertatum limites sub se haberent, sed etiam rure exis- 

 tentes vulgo landtpoorters 3 atque etiam homines principis et liberi 



1 Hi servilis vel quasi servilis condition!* homines extra communia servitia , quae dominis 

 suis praestabant, sat superque ab eisdem talliabantur. Insuper in morle, potissimam solebant 

 araittere mobiliiim bonorum partem, cedente ea domino; sed pedelenlim , vel liberal iter vel 

 mediante pecuniae summa, vel sub certo censu etrecognitione, suain accepere libertatem(v. Ant. 

 Malthseus de Nob., lib. IV, c. 9, p. 952.) Ethuc speclant litterae anni 1337 (penes me cxistentes) 

 in quibus lego : Sal hebben de voerscreven dorpen .... met alien den eyghenen luden , ende 

 / sisen (census) van den eyglien lieden , die gevryt syn. ;> 



2 Haec, ut alias probationes omittam , liquent ex variis ineditis litteris , ac primum anni 1299 



in quibus ita loquitur Joannes 11 : Et quia mansionarii el feudales dictorum NN tallias 



seu exactiones nobis seu nostris praedecessoribus non solvunt neque solverunt, nisi quando 

 Barones nostri Brabantiae suos homines nostro patri . . . concesseruni talliandos- .... nos 

 n fidele servitium a dictis NN. saepius irapensum et postmodum impendendum . . . concedimus 

 ipsis , suis mansionariis et feudalibus dictis libertalibus tanquani aliis nostrae terrae baronibus 

 et eorum hominibus imperpeluum perfrui et gaudere. Litteras etiam anni 133-4 et 1839 ejus- 

 dem tenoris possideo. Exempla qui desiderat, adeat pro anno 1335 et 137-4 Le Roy, Notit. 

 Marchion., S. R. I., p. 212. 



3 De talibus ita Alberlus Bavarus Hollandiae comes an. 1305 : hebben geconsenteert (aen die 

 ran Dordrecht) dal sy landpoorleren sullen mogen houden en ontfucn binncn onstn lande, etc. 

 Et Wilhelmus Bavarus an. 1-41-4 : Van der tyt uf dot sy landt-poorters geweest zyn .... 

 dat sy doer af te rechte sullen staen binnen onser stede van Dordrecht. Apud Oudenhoven , 

 Beschnjving van Dordrecht, pag. 381 et 383, edit. Haerl., 1666. V. item Chronicon Gisleberti 

 (cujus cditionem diu desideratam orbi litlerario communicavit illust. Marcliio de Chasteler 

 Acad. socius) ad an. 1194, p. 268: u De hominibus autein , qui se burgenses esse dicebaut , 

 et in villis campestribus manentcs burgensium libertate gaudcbant, unde et ab ecclesiis et 



