13 



et (lifiicultateni? nullam subirc repreliensionem ^ideor, si saepenumero aliter denominavi muscu- 

 los, quod non feci unquam, nisi necessitudine quam maxima coactus. 



Etiam atque etiam Te Lector benevole, rogaA'i, ut non strenue opusculiun dijudices, tam- 

 quam perfecti in arte magistri, scd tentamen literarium tantunimodo, quare spero fore, ut et hanc 

 musculorum descriptionem diflicilem, benigne suscipias. — 



ffl. 



Si/stema nerrorum. 



§. 19. 



Supra (§. 4.) systema nervosum, summum evolutionis organicae gradum, notionis tertiae 

 formae consentaneum notavinnis, vasculosum autem secundae, nervoso contrariuni quodammodo, 

 nunc quaeritur, quomodo osseum nervoso sit consociandinn ? 



A^itae animalis primariam formam globulosam scimus, ^°) quam ob caussam inter centrum 

 et peripheriam, relationem mutuam, quam et in perfectissimis maximeque evolutis formatisque 

 animalium formationibus observamus. Est nimirum respirationis processus, in quo ex interna 

 corporis cavitate (centro) in superficiem (peripheriam) secernuntur combustibiiia, quae partim ae- 

 riformia evanescunt, partim cum terrenis praecipitantur, ita ut testa (os, sceleton) oriatur, inde in- 

 tclligere perfacile possis, s} stema nervosum maxime centralem totius corporis formationem , cum 

 osseo, secundariam quodammodo inire oppositionem, ita ut alterum altero destinetur et constitua- 

 tur, ^^) quod imprimis observes, si ingeniosam virorum perillustrium Cuvier et Rudolphi inter se 

 conferas animaliiun distribucndorum rationem. Ille nimirum animalia divisit in vcrtebrata et in- 

 vertebrata, ^^) lnic autem in phaneroneura et cryptoneura. ^^) Neque minus tamen inter syste- 

 ma nervosum et vasculosum primaria cst oppositio, et e vasculoso, osseum demum potest effor- 

 mari, quod cgregius Schweiggcr literis morte pro dolore! ereptus, in stirpis corallinae evoliitione 

 et formatione, tam ingeniose est persequutus. ^*) Idem quoque, inter processum respirationis et 

 systema nervosmn, relationem intellexit gravem, ct cgregie exposuit. ^^) Neque aliud quidquam 

 Doellinger, ^*) ct du Trochet mihi demonstrasse videntur. ^^) — Quae quum ita sint, nobis re- 

 stat adhuc, musculosimi systema conjungere et consociare cum nervoso; quid autem hoc facilius 

 esse possit? fieri nbnirum potest per systcma osseum, cujus cum ncrvoso, nunc exposuimus ra- 

 tioncm quam intimam, osscum autem, quum musculosi sit fulcrum et solum, inde concludere 

 possis, secundariam inter utrumque intercedere relationem; sed cst adhuc primaria, quateniis 

 nempe systematis musculosi, nervosura est rector; quod innumera demonstrant facta et experi- 



'°) Carus in Goethe ziir Moiphologie II. 1. pag. 86. etc. §. 13, 15. 



'') Untersuchungen iiber anomale Kohlen und Pigmentbildung von Karl Friedr. Heusinger. Eisenach 



1823. Bvo. pag. 20. 

 ") Tableau elementaire dhistoire naturelle des animaux. Paris an W. — Le^ons d'anatomie comparee. 



Paris an VIII — XIV. V tom. I. pag. 65. 

 ^') Ueber eine neue Eintheilung dcr Thiere, in: Beitrage zur Anthropologie und allgemeinen Naturge- 



schichte. Berlin 1812. pag. 81 — 106. 



'') Handbuch der Naturgeschichte der scelettlosen ungegliederten Thiere. Leipzig 1820. 8vo. pag. 



345. §. 140. pag. 359. §. 145. 

 ") ibid. pag. 127. §. 55. — pag. 140. §. 62. 



") Grundrifs der Naturlehre des menschlichen Organismus. Wiirzburg 1805. 8vo. pag. 48. §. 94. 

 ") I. c. pag. 160. pag. 313. 



D 



