15 



S y s t e m a s e n s u ii m. 



§. 24. 



Sensus determinavit ingnniosus Carus ^^) aniinal individuae existentiac transgredi limites, 

 fum externa natura inire conflictiun atque, his tantunnnodo cum natura, (macrocosmo, univcrso) 

 Singularem partem (microcosmum), esse connexinn, quatcnus scnsibus se sibimet ipsi constituat, et 

 \itae gerendae atque institucndae reperiat rationem. ^^) — Ex notionis natura divina, Ilegel, 

 philosophorum princeps, dctcrmina\it sensus, in necessaria conjunctione sua, quam sequutus sum, 

 sensusquc hoc ofdine descripsi. — 



Visus, quam purissime idealis est sensus, sunt nimirum rcs in imagine quodammodo no- 

 bis datac, in integritate sua absoluta conservatae, nobisque oppositae. Tactus, corpora concreta 

 tantummodo, cupida quasi, ut existentiam suam in nos, contcndant, nobis opponit. In olfactu au- 

 tem, corpora concreta, integra antca, mmc aerca, et dissipata, incorporca quodammodo facta, a 

 nobis scntiuntur. Gustu, corpora sentimus stillaticia et dissoluta, quare olfactus et gustus parum 

 aut niliil inter se discrepant, et Suevi in unum confundunt. Corpora autem, concutiendo si 

 daemoniun more resonant, et animam ipsis annexam, vinculis tentam corporeis deplorant quodam- 

 modo, ^^) auditu, i. e. aura mota, solummodo sentiuntur; designat igitur hic sensus tcrtiam no- 

 tionis formam, reditum animi nimirinn aetermun. Dialecticos videas, quaeso, progressus hujusce 

 expositionis, sed non opusculi respondeat consilio, sin hoc penitius et accuratiua tractcm et deter- 

 minem; haec igitur aufficiant! — 



§. 25. 



Supra (§. 8.) orbitac osseam cognovimus constiuctionem, quam breviter repetcre, haud su- 

 pervacancum mihi vidctur. Conformatur autcm osse zygomatico, lacrimali, frontali, parictali, pro- 

 cessu postorbitali ossis quadrati et ligamento postorbitali; infra aperta est, supra parotide, tela 

 formativa et cute et tegitur et impletur, latus internum, apertum, membrana, oris ca^itatem obte- 

 gcnte inducitur, vir nobilissimus la Cepede ^*) ita describit: „Leui- orbite est saillante dans Hn- 

 „terieur du palais , et elle y est presque entouree d'un rang de tres petites dents , semblables d 

 „celles, qui garnissent les machoires;" scd hoc falsum esse, perspicuum est. (§. 8.) 



Oculi bulbus, pisiformis est, Tab. 11. Fig. 16. I. nervo optico, et musculo trigemino motorio 

 m orbita est affixus. Cutis ita totum involvit bulbum, ut cornea tantummodo prospiciat, in quo 

 animal mirum, tomnn et obtusum habct vultum, ^^) hanc oculi fabricam, prototypum in vita 

 humani embryonis, dcsignavit pcrill. Meckel. ^°) Glandulam lacrimalem cum apparatu, haud in- 

 veni. Ratione habita ad sclcroticam, cornea cst exigua tantummodo, sed perlucida admodum, 

 scleroticae crassitudo non iibique eadem est, sed difTcrt summoperc Fig. 16. II. hic et iliic. Ner- 

 vus opticus oblique paululum, in cameram oculi posteriorem intrat Fig. 16. III., et in retinam 



«') Zootomie §§.91—95. pag. 55 — 57- 



'*) Nemesius Emesenus de natura hoininis, gr. et lat. edit. a Chr. Fr, Matthaei. Hal. 1S02. 8vo. cap. 



I— V. pag. 1—150. 



Fridr. Gail. Wagner de sensuum evolutione prodromus. Herolini 1826. 8vo. 

 '^) Plalon: Phaed: I. c. pag. 128. w^ ij (ilv a^fnovia uoQaxov xi >e«i daw^xov ttal ■ndyxaXov u mt r^ilov 



i(rtiv iv xij riqu.oafii.vii 'kvQu. k t A. 



«•) I. c. pag. 459. 



*') Wurfbain \. c. pag. 69. 



' ') Hdbch. d. p. A. I. pag. 395. , ibid. casus est a Fridericio enarratns. 



D2 



