NOVITATES ZOOLOGICAK XXI, 1014. 19 



diuer.sn, siut ratioiie coucinuatao, qiiippe quae in arctum coiitrahi, nel lahim diffiindi, 

 ])ro aniiuautis libitii, neqneaut, sed iiaturaliter nno taiitum eodeinque inoilo [)erpetiio 

 corisistaut .... iiiteriora si spectes, inane nihil reperias, nerum continua ac per- 

 petua jiiuguediiie auiciilam totam expletfi uideas. Haec auiciilae ipsius integra 

 & cevta historia, cui npotericornm peritissinii qniqiie calculuni uuo ore adijciuut, 

 jiraetev unum Antoninm Pigafetam, rostro jjrolixo, & pedibus palmi unius lougi- 

 tndine dunari, falsistsime affirmautoui, qnnm hoc me hercnle longe ab omni neritate 

 sit alienum, quod ipse aliter se rem habere, iam bis (neque enim pluries uidere 

 L'ontigit) ocnlis mauibnsqne proprijs liquidissime deprehederim." 



So absnrd die von Cardano aufgestollteu Theorien iiber die Lebensweise der 

 Mauucodiatae auuh sein mochteu, so vermochte ihn Scaliger, in seiner gegen diesen 

 (Jelehrteu goricliteten Streitsohrift, im Strebeu nach der richtigen Erkenntnis hierin 

 iioch /.u iibertnimpfen. Denn seine Weisheit f'iihrt ihm zi\ deu folgenden belnsti- 

 genden Anschannngen * : " Indicarnm Apodum unam modo tibi notam uideo, 

 Manncodiata. Qnam tamen iuueucuhi abs te uisam suspicor : qui corpus eius 

 hirundiniuo aequale scribis. Quod si ita, ut dico, uerum est: illnd etiam errasti : 

 cum jmtares, no morbo, sed senecta dissolui eas. Quippe Apodes Columbarnm 

 iiistar in Jaua maiori prodiderunt se uidisse naaigatores,t penuarum uarietate 

 pulchras : (jnibus ad cristas utantur milites. Hanc ego esse arbitror. Quare tuae 

 illi uita morbo praecisa fuit : si non peruenit ad instum incrementum. . . . Cetera, 

 quae posnisti, non repetam — Non enim teximns historiara, sed exercemus nos in 

 snbtilitatibns. . . . 



" Maximae . . . dnae relicjuae snnt dilBcnltates. Una, quid ei pro cibo esset. 

 Altera, qui fieret, ut iu perpetuo nolatu sit sine defatigatioue. Priori optime 

 respondes. Aere uicticare. Quae uolans numquam uisa sit : earn uerisimile est, 

 tam alte agere : ut hominis fugiat nisum. Qua in regione animalia nulla nota 

 nobis, quibns ali queat. . . . Quamquam rore, non aere pascitur hie. . . . Sed ad 

 quem usnm datum ei rostrum a Natura ? Melius enim esset ei cum ilia consti- 

 tntum : ut sine osseo mucrone os haberet in summo uertice, sicut iu inferiore parte, 

 nude cibum capiilt pisoes mnlti. Aere neri) puro uesci negas, quia nimis sit tenuis. 

 Non est ea causa. Nam qui dedit illi aerem pro cibo, dedisset etiam concretionem 

 aeris ad cibum. . . . Secundum sic explico subtilitatem. Uolatus perpetuatio 

 coutiiienter fieri sic potest. Ueluti nobis, ubi natamus, etiam si nihil moneamur, 

 ab aquis brachia sustinentur. Ita illis alarum alternatio non est necessaria. In 

 ipsa ner6 tensione uix fatigautur. Propterea qu6;l supremi ossiculi clana, superiori 

 ossi prominenti, tanqnam fibulae occurit ita, ut reflecti nequeat, ant supinari. . . . 

 Sic igitnr Manucodiatam somnum capere, uti pisces : quos olim obseruabamns in 

 Blarani aestuariis, neque poudere iu profiuulnm ferri, neque natatu mutare locum. 

 Pinnulis tantiim nescio quid mutiimculae meditari. Id quod in equornm item 

 dormientium auribus apparet. tiuibus motis abigunt Musces " [!]. 



AldrovandiJ betont 1599 als Erster, dass es verschiedene Arteu von Paradies- 

 viJgeln gibt. Weun auch drei seiner " Species " auf eine einzige — Paradisaea ajjoda 

 L. — zu beziehen sein diirften, nnd die beiden audereu (^Manucodiat/i secumla und 

 cirrata) auf Phantasiebilder gegriindet z\\ seiu scheinen, so habeu doch die spiiteren 

 Entdeckungen seine Behauptung bestiitigt. 



* Julii Ca£saris Scaligeri, ^^ercitatiottum liber 'pthUifs deviiniis, df subtUitaii:^ ml Hiertmijntiim 

 Car&amim. I'arLs 1.557, pp. 300, 2 und 302. 

 t Kicolo de Conti. 

 J Ulvssis Aldrovandi : . . . Ornitliolo'jiaf . . . Libri XH., Vol. I. Bologna 1.53'.l, pp. S06-816. 



