542 LIB.XVU. SENSUS INTERNl. 



tu femcl in infante orto, neque eum motum unquara conquieviffe , non 

 poteft ullo modo mente concipi. Sint ergo veftigia feniacionum , quocun- 

 que demum modo in cerebro haereant. 



Earum natura cft cjusmodi , ut anima volendo ea vcftigia revocare 

 poflit, quamdiu funt intcgra, & valida. Signum Aiiae eft in iis quin- 

 que literis. Defidero noimn maximx partts teliuris noftrae ; obfequio- 

 fum accunit Afix nomen. Volo ejus partes , limites, maria, regna, im- 

 peria nofle : p^flum imperfe<5hm , fed fic fatis tamen fimilem chartam 

 gcographicam Afix mihi repraefentare, & facere , uc coram anima , mi- 

 hi explicata videatur. Ita in nomine fignum, in mappa ifta imagina- 

 ria fenfationem revocavi volcndo. Eftque anima in eo opere plerumque 

 confcia , fe ex mcmoria fua has ideas revocafle, easque oiim per fen- 

 fus acccpifle (y ) ; plerumque, inquam , nam debiliflima per aetatem ve- 

 ftigia redeunt, absque recordatione , eas in memoria dudum fuifle re- 

 conditas. 



Sponte fc etiam faepe rerum veftigia (z ) obtrudunt, ut nimis fre- 

 quens fit, fortcs ideas , certe aliquo tempore, impojrtunas nos perfequi, 

 noftraeque mentis fibi adtentionem pofcere. Amarae conjugis dilecla 

 idea(a) diu cum mid & humano marito habitat, eumque omnibus ho- 

 ris interpellat. Sic jiclura qusecunque , ut memoria incendii, & indigna- 

 tio repulfe cum mente quafi confcnefcit. Sed cjusmodi idcas, quae m- 

 vito ctiam rcdduntur , oportet efle ex fortiflimis. 



Sive fponte, five ex animae voluntate vcftigia in memoria animae re- 

 praefentantur, dicitur memoria, quando figna revocantur , & imaginatio, 

 quando ipfae fenfationes renovantur. Separatae funt hae facultates : namalii 

 homines fignorum memoria pollent , miramque poflident nominum repeten- 

 dorum facultacem : alii imaginatione virida excellunt, ut fcnfationes vetuftas 

 pene aeque valentes fibi repraefentent , ac quidem fuerunt , cum primum 

 fenforio organo fe offerrent. Illud eruditos viros facit, hoc poetas(6). 

 Eft autem fignorum repraefentatio debilior , & minoris efficaciae , quam 

 imaginum ( c ). Et repraefentatio , quae fit a memoria, debilior eft in fano ho- 

 mine, quam fenfatio, quas nunc a corpore fcnfus noftros fcriente excitatur (rf). 



Poteft 



(y ) B o n n n r p. 60 <j. 



(»1 Imh p. 161. 



(<i) ldeae tnduo hTfit invito G.v.Swiitik T. II. p. })*• 



{b) Utraque qui valebat rufticus Gentlem. Magnz, 17 JI. ra. Febr. 



ie) Condillac dts fenfntl, p. JJ. 



{d) Bo»nji p. S7. 504. 



