natuur in hare geheimste schuilhoeken en in hare schijnbaar 

 geringste voortbrengselen, werd door alles wat hem omringde 

 aangetrokken; alles wekt zijne aandacht, niets is die onwaardig; 

 hij onderwerpt het aan het geduldigst en nauwkeurigst onder- 

 zoek, en het is daaraan toe te schrijven dat de geringste klei- 

 nigheid vaak aanleiding gaf tot de belangrijkste werkzaamheden. 

 Van daar ook de onregelmatige wijze, waarop hij nu deze dan 

 gene onderzoeking ondernam en zijne nasporingen elkander 

 als opeenstapelden. Hij liet zich in dit onderzoek door anderen 

 den weg niet wijzen, maar werkte onafhankelijk, rustig voort, 

 hervatte hetzelfde onderwerp een- en andermaal op verschillende 

 tijden met vernieuwde vlijt, en leerde daardoor de zaken onpar- 

 tijdiger inzien en vroeger opgevatte meeningen en dwalingen 

 herstellen. Wat. den geleerdsten en grootsten denkers ontsnapte, ge- 

 lukte hem dikwijls tot hunne groote verbazing, zoodat wij van hem 

 lezen 1 ) „dat de grootste lichten van ons land zich zeer over 

 zijne ontdekkingen verwonderden en de geleerde Hudde, Bur- 

 gemeester van Amsterdam een groot Mathematicus en Physi- 

 cus van dien tijd, zeide: „dat hetgeen hen allen, Wis- en Na- 

 tuurkundigen, ontsnapt was, voor een ongeleerden, zooals Leeuwen- 

 hoek, bewaard scheen/' 



Wanneer wij nu nagaan dat onze Leeuwenhoek, gedurende 

 bijna eene halve eeuw onafgebroken, bewerktuigde en onbewerk- 

 tuigde stoffen, vaste en vloeibare zelfstandigheden, dieren en 

 planten en zelfs de laagst georganiseerde wezens met zijne voor 

 dien tijd voortreffelijke en toch zoo eenvoudige microscopen onder- 

 zocht, en wij hem de meest onverwachte ontdekkingen zien doen, 

 die het verrassendst licht verspreidden over de belangrijkste ver- 

 schijnselen van het leven, dan kunnen wij onze bewondering 

 voor zulk een talent niet weerhouden. Al is het dat hij door 

 zijne gelukkige en schitterende ontdekkingen en door den lof, 

 die hem van alle kanten door de aanzien] yksten i n g< leerdsten 

 werd gebracht, wel eens in zijne ijdelheid werd gestreeld en 



') N. G. van Kaïnpen, „Beknopte geschiedenis der Letteren en Weten- 

 schappen in de Nederlanden, 2de deel, blz. 58. 



