90 



sommige zaken; zoo schreef hij de oorzaak, waarom bij voor- 

 beeld azijn en andere zuren een zuren smaak bezaten, daaraan 

 toe, dat de aan beide zijden scherp toeloopende kristalletjes, die 

 hij onder het microscoop waarnam, als hij azijn op een glaasje 

 van zelf liet verdampen en die hij „ het zout van den edik" (azijn) 

 noemde, met deze scherpe of nijpende deelen op den tong prik- 

 ken en het gevoel veroorzaken, dat wij zuur noemen! Eveneens 

 schrijft hij het gevoel van hitte of branden van de peper op de 

 tong toe, aan de scherpe naaldvormige kristallen, die hij door 

 aftrekken van peper in water onder het microscoop bekwam en 

 die hij de „soutdeelen der peper" noemde; deze deelen nu zou- 

 den dan met hun scherpe deelen zoodanig op de tong of in 

 den mond steken, of kwetsen, dat men daardoor de bekende 

 heete of brandende smaak ondervond. Zoo ook schreef hij de 

 vergiftige werking der kwikzouten daaraan toe, dat de puntige 

 scherpe uiteinden der microscopische kristalletjes, de darmwan- 

 den en bloedvaten verwondden en daardoor dikwijls de dood 

 veroorzaakt werd ! 



De zoete smaak werd volgens Leeuwenhoek veroorzaakt, door- 

 dat de deelen van de suiker, hoewel uit scherpe punten of 

 hoeken bestaande, in het vocht van den mond de scherpte verlie- 

 zen en eene zoo zachte buigzame gedaante aannemen, dat, wat 

 zij op de tong ontmoeten, daarvoor buigen moet waardoor deze 

 zoo aangenaam daar zijn, dat zij ons den smaak van zoet doen 

 gevoelen 1 ). — 



Vragen van allerlei aard werden dikwijls aan zijn oordeel on- 

 derworpen en men ging zelfs zoo ver, dat men aan hem de 

 kennis over verborgen zaken toeschreef, oordeelende dat de ont- 

 dekkingen, die hij bekend maakte, tot de onmogelijkheden be- 

 hoorden en alleen met behulp van geheime kunsten kon- 

 den bewerkt worden. „Ik weet wel," zoo zegt hij in een brief 

 aan zijn neef Dr. Abraham van Bleyswyk 2 ), dat dit mijn schrij- 

 ven bij eenigen niet. zal aangenomen werden, als oordeelende 

 dat de geseyde ontdekkingen onmogelijk zijn te weeg te bren- 



') No. 43, blz. 66. 



2) 32ste Sendbriof, blz. 317. 



