99 



dunne koperdraat de omwindinge voor het meerendeel hadde 

 behouden." De bladen der boomen, zegt hij *) bestaan uit deze 

 eenvoudige spiraalvaten, als ook de zaadstrengen van den aman- 

 del, hazelnoot enz. 



Leeuwenhoek moet ook gehouden worden voor den ontdekker 

 van de niet ontrolbare spiraalvaten (Treppengange), die hij in 

 1692 in het lindenhout beschreef 2 ). 



Als bovenal merkwaardig wijst Prof. van Hall op de na- 

 sporingen die - Leeuwenhoek nog na zijn 80ste levensjaar in het 

 werk gesteld heeft omtrent de inwendige samenstelling van het 

 hout van den kokosboom. Hij beschrijft namelijk in een brief 

 aan Boerhaave, d.d. 28 Sept. 1716 3 ), de van die onzer gewone 

 boomen geheel verschillende vorming van dit hout en wijst aan 4 ) 

 hoe deze soort van palmboom geen eigenlijk gezegde schors be- 

 zit; geen horizontale vaten of mergstralen 6 ) ; hoe de bundels 

 spiraalvaten in dit hout niet in een jaarkring vereenigd, maar 

 verspreid staan 6 ). Eindelijk geeft Leeuwenhoek eene beschrijving 

 van de „witachtige stoffe, die van binnen tegen de harde schors 

 van de noot aanligt en mede uit spiraalvaten schijnt samenge- 

 voegt te syn;" de daarbij door hem gevoegde afbeelding geeft, 

 volgens van Hall, een zeer klaar denkbeeld der zoogenaamde vasa 

 vermiformia. 



Zijne verdere waarnemingen over de poreuse cellen 7 ); de 

 eigene bewegende bolletjes in het eigen sap (succus proprius) 8 ) ; 

 de verklaring van de eerste wording der cellen 9 ); de vorming 

 van nieuwe cellen uit de oudere l0 ); de beschrijving der samen- 



i) 5de Vervolg, 88ste Brief, blz. 52. 



2 ) 74ste Brief, blz. 482. 



3 ) 28ste Sendbrief, blz. 261. 



4 ) 28ste Sendbrief, blz. 264. 



5 ) 28ste Sendbrief, blz. 266 



6 ) 28ste Sendbrief, blz. 269. 



") 2de Vervolg, 74ste brief van 42 Augustus 1692, blz. 484 en 496, 497. 



8 ) 29ste Brief van 12 Januari 1680. 



9 ) 46ste Brief van 30 Maart 1685, blz. 75. 



lü ) 3de Vervolg, 74ste Brief van 12 Augustus 1692. 



