132 



A. J. van der Aa l ) vermeldt eveneens de bovengenoemde 

 Hollandsche en Latijnsche uitgaven in vijf deelen, waarin de brie- 

 ven van Leeuwenhoek zijn vervat, en bevestigt, door de vermel- 

 ding der afzonderlijke titels, waaronder zij zijn uitgekomen, dat 

 enkele dezer brieven bij een-, twee-, drie- en meertallen te sa- 

 men afzonderlijk zijn uitgegeven en, zoo als ik boven opmerkte, 

 betrekking hebben op de 52 eerste brieven, altijd daarvan afge- 

 trokken de 27 eerste niet. gedrukte, terwijl hij zoowel van de 

 Hollandsche als de Latijnsche uitgave de geheele" uitvoerige titels 

 mededeelt. Men vindt verder nog bij van der Aa zijne correspon- 

 dentie met Petrus Rabus, de uitgever van de „ Boekzaal van 

 Europa," welk tijdschrift tot op onzen tijd onder den naam van 

 „Boekzaal der geleerde wereld" is bekend gebleven. 



In de Hollandsche en Latijnsche verzamelingen zijner brieven 

 vindt men er echter slechts één aan genoemden schrijver, die 

 een bijzonder vi^iend van Leeuwenhoek moet geweest zijn. 



Deze correspondentie heeft Rabus in zijn „Boekzaal" bekend 

 gemaakt; ze is de volgende: 



1. „Korte inhoud van een brief, geschreven uit Kolmar, be- 

 helzende een overzeldzame ziekte van eene vrouw, die rijpen 

 (rupsen) uit haar regter oor loosde", en brief van Leeuwenhoek 

 aan den schrijver van de Boekzaal over de vorenstaande historie. 



2. „ Uittreksel uit. een brief van den groeten onderzoeker der 

 Natuursreheimen den Heere Antoni van Leeuwenhoek, geschre- 

 ven aan den schrijver van de Boekzaal, waarin gehandeld wordt, 

 van de vis, Roch genaamd, deszelfs eijeren, bloedvaten enz." 

 Delft den 21 Mei 1695, (In de P. R. Boekzaal van Europa, Mei 

 en Juny 1695, blz. 322). 



3. „ Brief van den grooten natuur-beschouwer den Heere An- 

 toni van Leeuwenhoek, geschreven aan P. üabus, zoo als ze van 

 woorde tot woorde luid (een vervolg van 's Mans ontdekkingen, 

 wegens het hoornvlies en d' oogen van een Rombout (Korebout 

 of Puistebijter); ontleding van 't gemelde vlies. Beschouwing door 

 't zelve. Uit hoevele schubachtige opeenleggende deelen het be- 

 staat. Volmaaktheid van 't oog. Reden waarom het vliegend dier 



') „Uiogranhisch Woordenboek der Nederlanden. (Letter L.V 



