9 



ter een brief ] ), waar hij zegt : „ De hoogte van onze nieuwe 

 kerkstooren is voor veel jaren door mij, ende wijlen den ^and- 

 meter Spoors, yder met syn quadrant afgezien, en bevonden hoog 

 te syn 299 voeten" 2 ). 



Ik haal deze voorbeelden, die met nog vele anderen zou- 

 den kunnen vermeerderd worden slechts aan, om te doen uit- 

 komen, dat Leeuwenhoek, hij moge dan al niet lot den geleer- 

 den stand behoord en vooral geen geleerde opvoeding genoten 

 hebben, toch niet zoo onontwikkeld was als doorgaans vele 

 schrijvers vermelden. 



Nadat onze jeugdige Leeuwenhoek eenigen tijd te Benthuizen 

 had doorgebracht en zijn mindere geschiktheid of lust voor de 

 werkzaamheden, aan de betrekkingen bij zijn oom verbonden, zal 

 gebleken zijn, besloot zijn moeder hem een meer practische 

 loopbaan te openen en bracht, hem in 1648, op den leeftijd van 

 16 jaren, te Amsterdam in aanraking met een voornaam laken- 

 handelaar, op wiens kantoor hij werd aangenomen en waar hij 

 al spoedig de functie van boekhouder en kassier vervulde 3 ). 



J ) 4de Sendbrief, blz. 43. Brief aan den Heer Jan Meerrnans, Burgemeester 

 van Delft. 



2 ) Zie ook den 67sten Brief ( l 2de vervolg) van 1 April 1689, blz. 335, 

 waarin hij berekent, hoe snel het bloed in het liehanm moet loopen, eer 

 het tot de uiterste deelen van de voeten en van daar weder naar het hart 

 komt, en door welke kracht; waarbij hij onder anderen zegt: „ Dese myne 

 demonstratiën syn seer licht te verstaan, voor diegeene, die de begintselen 

 van de waterwicht van Mr. Simon van Stevin, sal doorlesen hebben." 



Dit blijkt ook nog uit zijn lilde Brief (zevende vervolg) van 9 Mei, 1698, 

 blz. 46, waar hij, onder anderen, sprekende over het oog van den scharre- 

 bijter, in eene noot zegt: „Ik spreek hier tegen degeenen. die een weynig 

 in de Gesigt-kunde geoefent syn" en verder: „Wij weten dus, wanneer wij 

 eenig ligchaam voor een vergrootglas stellen, het nog verder, nog digter 

 bij het vergrootglas moet staan, als het brantpunt van het vergrootglas is, 

 en wat verder of te nader bij is, vertoonen de lighamen niet seharp, maar 

 verwart," enz. 



3 ) Boitet, t. a. p., blz. 795 verhaalt, „ dat hij, niet meer dan 16 jaren oud 

 zijnde, als boekhouder en kassier aldaar ageerde; en alhoewel hij door de 

 bezigheid van deze tweevoudige bediening werk genoeg had om dezelve in 

 orde waar te nemen, wist zijne buitengewone naarstigheid gedurig noch 



