11 



kens do noot op hl. 26) een bijzondere kennis van Leeuwenhoek, 

 daar hij in 1637 te Amsterdam geboren weid en (lus slechts 

 weinige jaren jonger was dan hij ; de vader nu van Swam- 

 merdam was Apotheker te Amsterdam en bezat een uitge- 

 breide en toen reeds algemeen beroemde en bekende groote 

 verzameling van voorwerpen uit de natuurlijke historie, en an- 

 dere curiositeiten die hij had bijeengebracht. Johannes Swam- 

 merdam had, van der jeugd af, een groote voorliefde voor de 

 natuurlijke geschiedenis aan den dag gelegd en hijzonder voor die 

 der insecten, welken lust hij ruimschoots bevredigen kon door 

 het dagelijksch beschouwen van de voorwerpen in het kabinet 

 zijns vaders, dat hij, volgens zijn levensbeschrijver Boerhaave, in 

 orde hield en rangschikte. Wat is nu natuurlijker, dan dat 

 Leeuwenhoek, tijdens zijn verblijf te Amsterdam, bij dien Apo- 

 theker toegang zal gehad hebben, aldaar de lust voor natuur- 

 studie in het beschouwen der insecten enz. zal hebben voelen 

 opgewekt en kennis gemaakt hehben met een instrument, waar- 

 mede hij later zooveel ten uitvoer bracht. Deze onderstelling 

 dunkt mij is alleszins aannemelijk en geenszins ongegrond. 



Intusschen stond hem aanvankelijk en ook later, zeker het ge- 

 brekkige zijner letterkundige ontwikkeling in den weg om die- 

 per door te dringen in hetgeen vooral door buitenlandsche ge- 

 leerden onderzocht en geschreven was; maar, door eigen oefe- 

 ning en studie, trachtte hij zich zelven eigen te maken, wat hem 

 in zijne ontwikkeling in den weg stond. 



Die lust tot onderzoek en oefening bleef hem altijd bij, 

 en vooral toen hij in de kracht van zijn leven was, schijnt 

 hij eene opmerkelijke volharding in dit opzicht aan den dag 

 gelegd te hebhen. Boitet zegt van hem l ) „ dat hij zich, kort 

 na zijn huwelijk, zonder onderwijs van iemant, in de navi- 

 gatie, sterrekunde, wiskunde, fdosofie en natuurkunde, en wel 

 met zoo veel vrucht oefende, dat men hem wel bij de voor- 

 naamste meesters in die kunst gelijk mag stellen, en met een 

 woord gezegt er geen kunstenaar was die hem in de laatste 



») T. a. p., blz. 365. 



