14 



vastmaakte, daarop het naar het licht, keerde en nu door mid- 

 del van twee kleine schroefjes het voorwerp juist in den focus 

 van zijn glas lichtte, waarna hij clan zijn waarnemingen bewerk- 

 stelligde. Zoodanige waren de microscopen die ik zag en deze 

 vertoont hij aan de nieuwsgierigen die hem komen bezoeken; 

 maar behalve deze, vertelde hij mij, had hij nog eene andere 

 soort, door welke geen levende ziel, behalve hij zelf zag; deze 

 soort bewaart hij geheel voor zijn eigen waarnemingen en hij 

 verzekerde mij, dat zij diegene, die hij mij had laten zien, verre 

 overtroffen; doch hij wilde mij niet toestaan ze te zien, dus al 

 wat ik kan doen is eenvoudig te gelooven, want ik heb er geen 

 ondervinding van". 



„Wat nu de microscopen aangaat, waardoor het mij vergund 

 wei'd te zien" l ), vervolgt Molyneux, „zoo vergrootten deze niet 

 veel meer dan verscheidene glazen, die ik, zoowel in Engeland 

 als in Ierland gezien heb, doch in ééne bijzonderheid moet ik 

 zeggen, overtreffen zij ze allen, namelijk in hunne buitengewone 

 helderheid en dat zij alle voorwerpen zoo uitstekend helder ver- 

 toonen. Want ik herinner er aan, dat wij in eene vrij donkere 

 kamer waren, met slechts één raam voorzien, waar de zon toen 

 ook niet op scheen, en toch vertoonden de voorwerpen zich 



l ) Dat Leeuwenhoek inderdaad microscopen voor zijn eigen gebruik er op 

 nahield die sterker vergrootten, dan die hij aan anderen liet zien, blijkt uit 

 hetgeen hij zelf betuigt, in een brief aan Ilenry Oldenburg, Secretaris der 

 „ Royal Society" (n°. 96, blz. 170). „Te meer doen ik zeyde, dat nog in dat- 

 zelfde water, twee a drie soorten van veel kleynder dierkens waren, „die 

 voor syn oogen verborgen waren, en die ik door andere glasen en methoden, 

 die ik alleen voor myn zelve houd e, kome te sien;" terwijl ook de 

 Hoogleeraar Harting mededeelt, dat op het physisch kabinet te Utrecht een 

 microscoop aanwezig is van Leeuwenhoek, waarvan hij betuigt, dat de lens 

 zeer goed is en bewijst, dat hij het in de kunst van zeer kleine lenzen te 

 slijpen, inderdaad reeds op eene groote hoogte gebracht had. Deze lens, na- 

 melijk, was biconvex en vergrootte 270 maal, en alzoo „merkelijk meerder 

 dan de sterkste lens van de microscopen, door Leeuwenhoek aan de „Royal 

 Society" vermaakt, en waarvan de grootste vergrootiug door Baker wordt 

 opgegeven als te zijn ICO maal. (P. Harting, „Het microscoop, deszelfs ge- 

 bruik, geschiedenis en tegenwuurdigen toestand," enz., 3de deel, 1850, blz. 44. 



