52 



ter kan gemaakt werden, dewijl het een sigtbaar stip, naeuw- 

 lyks in groote te boven gaat" enz. repliceert Leeuwenhoek *) : 

 „ Wat syn vergroot-glas belangt, van soo een ongemeene kleyn- 

 heit, en soo goet als er kan gemaakt weiden, dat sullen wy 

 daar by laten. Maar om soodanige glaasjes wel te monteeren 

 daar vereyst meer oordeel toe, als om deselvige te maken." 



Naar het oordeel van Leeuwenhoek is het juist niet de bij- 

 zondere kleinheid der lenzen, die de deugdzaamheid aan de mi- 

 croscopen verzekert, want hij zegt daarvan iets verder in den- 

 zelfden brief: „ Wat mij belangt, al hoewel ze by my al omtrent 

 40 jaren geleden van een ongemeene kleynigheit zijn gemaakt 

 geweest, soo zyn ze by my weynig in gebruyk, en ze dienen na 

 myn oordeel niet, om eerste ontdekkinge te doen, en daar toe 

 syn bequaam die geene, die uyt een grooter diameter syn ge- 

 slepen." 



Leeuwenhoek maakte ook van een hulpmiddel gebruik om 

 de verlichting zijner voorwerpen met opvallend licht te verster- 

 ken. Dit bestond in het aanwenden van een metalen hol spie- 

 geltje, in welks midden hij zyn lens plaatste. Dit spiegeltje is 

 verklaard in een brief van 12 Januari 1689 aan de „Royal So- 

 ciety" 2 ). 



Men vindt dit spiegeltje dat Leeuwenhoek in den genoemden 

 brief „ een kommetje" noemt en dat hij aan het microscoop had 

 vastgesoldeerd, zeer nauwkeurig afgebeeld in de bij dien brief ge- 

 voegde plaat, alsmede in Harting's „mikroskoop", deel 3, pi. 1, fig. 

 8; dergelijke spiegeltjes zijn geheel op dezelfde wijze later, in 1738, 

 door Lieberkuhn aan zijn microscopen toegevoegd, aan wien men 

 ten onrechte hunne uitvinding toeschrijft. 



Het blijkt, zoowel uit het kistje met de 26 microscopen, aan 

 de „ Royal Society" nagelaten, als uit andere gegevens en ver- 

 klaringen van Leeuwenhoek zelven in zijne brieven, dat hij mi- 

 croscopen vervaardigde met verschillend vergrootend vermogen. 



Baker l ) geeft voor de vergrootingen der bovenvermelde 26 



!) 2de Vervolg, 6Gste Brief, blz. 312. 

 *) 7de Vervolg, HGde Brief, blz. 100 



