59 



maakte hij een calculatie van de dikte van den angel der luis en 

 zegt dat deze wel 700maal dunner was dan een haar van zijn hand. 

 Deze vaardigheid van hand en scherpheid van gezicht komt 

 vooral ook uit in de onderzoeking van de oogen van den Rom- 

 bout, als ook van die van byen, muggen en andere insecten. 

 Deze namelijk hebben twee halve manen, waarin een ongemeen 

 getal kleine halve bolletjes zijn, die met de uiterste regelma- 

 tigheid en netheid in elkander overkruisende lijnen geplaatst zijn 

 en naar traliewerk gelijken. Deze zijn een verzameling van facetten 

 (Leeuwenhoek noemt ze gezichten, oogen), die zoo volmaakt glad 

 en gepolijst zijn, dat ze als zoo vele spiegels, de beelden van 

 alle uitwendige voorwerpen terug kaatsen. Robert Hooke telde 

 14,000 halve oogen of facetten in de twee oogen van een hom- 

 mel;. Leeuwenhoek calculeerde 6236 in de twee oogen van de 

 kapel van den zijdeworm, 7362 in die van den schalbyler, 8000 

 in die van de gewone vlieg, terwijl hij er in de beide oogen 

 van den Rombout 25,088 berekende. Hij bemerkte ook in het 

 middenpunt van iedere facet een klein doorschijnend vlakje, dat 

 helderder was dan het overige, dat hij voor den oogappel hield, 

 waar de lichtstralen doorgelaten worden tot op het netvlies. 



Leeuwenhoek sneed zulk een oog van den Rombout (ook puis- 

 tebyter genoemd) af, reinigde het met een penseel met water 

 van al de aanhangende vaten en onderzocht het door zijn mi- 

 croscoop. Hij plaatste het een weinig verder van de lens, zoodat 

 hij den rechten brandpuntsafstand tusschen dit voorwerp en de 

 lens van zijn microscoop liet, en toen door beiden, als door een 

 verrekijker, naar den toren van de nieuwe kerk, welke 299 voe- 

 ten hoog en 750 voeten ver van zijn woning verwijderd was, 

 ziende, kon hij duidelijk door ieder facet den geheelen toren 

 omgekeerd zien, hoewel niet grooter dan de punt van eene fijne 

 naald, en toen zijn gezicht naar een huis aan de overzijde rich- 

 tende, zag hij door een menigte van de kleine halve bolletjes 

 niet alleen den gevel van het huis, maar insgelijks de deuren 

 en vensters en was in staat te onderscheiden, of de vensters 

 open of gesloten waren. Van Haastert l ), die van zoodanig on- 



i) T. a. p. blz. 18. 



